واژهای غیرمنتظره در فهرست زبان فارسی؛ ماجرا چیست؟ «آبدرنگ»
نهاد متولی واژهگزینی در کشور، در جدیدترین اقدام خود برای پاسداشت خط و زبان فارسی، از یک معادلسازی نهچندان متعارف و تا حدی عجیب رونمایی کرده است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از برترن ها، بر اساس آخرین تصمیمات اتخاذ شده در این نهاد، واژه ترکیبی «آبدرنگ» به طور رسمی وارد دایره لغات و فرهنگ اصطلاحات مصوب زبان فارسی شده است تا از این پس به جای یک عبارت فرنگی در گزارشهای ورزشی و رسانهای مورد استفاده قرار گیرد.
اصطلاح بینالمللی که فرهنگستان به سراغ آن رفته، عبارت انگلیسی **Hydration break** است. این عبارت در دنیای ورزش، به ویژه در مسابقاتی مانند فوتبال که در آبوهوای بسیار گرم و طاقتفرسا برگزار میشود، کاربرد فراوانی دارد. طبق قوانین فیفا و کمیتههای پزشکی، در حین بازی یک وقت استراحت بسیار کوتاه (معمولاً بین یک تا سه دقیقه) به بازیکنان داده میشود تا به کنار زمین آمده، آب بنوشند و از افت شدید مایعات و کمآبی بدن خود جلوگیری کنند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با ترکیب دو واژه کلیدی این مفهوم را بومیسازی کرده است:
آب: که مستقیماً به ماهیت و علت این وقفه (نوشیدن مایعات) اشاره دارد.
درنگ: که در ادبیات فارسی به معنای توقف کوتاه، مکث، تامل و وقفه است.
بنابراین، واژه «آبدرنگ» به معنای واقعی کلمه یعنی «وقفهای کوتاه برای نوشیدن آب»؛ اصطلاحی که از این پس باید به جای ترکیبهای بیگانه در ادبیات رسمی و گزارشهای صداوسیما شنیده شود.
واکنشها به واژهگزینیهای جدید؛ میان سنت و مدرنیته
معادلسازی برای واژگان تخصصی و ورزشی همواره یکی از چالشبرانگیزترین مأموریتهای فرهنگستان بوده است. پیش از این نیز واژههایی مانند «یارانه» برای سوبسید یا «پیامک» برای اساماس به مرور زمان جای خود را در میان مردم باز کردند؛ اما برخی دیگر از واژهها با مقاومت جامعه و رسانهها روبرو شدند.
اکنون باید دید واژه «آبدرنگ» که کمی غریب و تازه به نظر میرسد، چقدر شانس موفقیت دارد. منتقدان اولیه بر این باورند که این کلمه در نگاه اول ممکن است برای مخاطب عام کمی ثقیل یا حتی خندهدار به نظر برسد و گزارشگران ورزشی احتمالاً تمایل بیشتری به استفاده از همان عبارات توصیفی ساده مثل «وقت استراحت پزشکی» یا «فرصت نوشیدن آب» داشته باشند. با این حال، حامیان واژهگزینی معتقدند که زبان فارسی پتانسیل بالایی در ترکیبسازی دارد و برای حفظ هویت خود، باید پیش از جا افتادن کامل کلمات خارجی، برای آنها جایگزین پیدا کرد.
ابعاد فنی و پزشکی «آبدرنگ» در مستطیل سبز
اگر از زاویه ورزشی به این موضوع نگاه کنیم، پدیده «آبدرنگ» یا همان هیدریشن بریک، یک ضرورت حیاتی در فوتبال مدرن است. زمانی که دمای هوا از مرز **32 درجه سانتیگراد** عبور میکند، داوران موظف هستند در دقایق حدود ۳۰ و ۷۵ بازی را متوقف کنند. این وقفه نه تنها به سلامت جسمی ورزشکاران و جلوگیری از گرمازدگی کمک میکند، بلکه به مربیان این شانس را میدهد تا در یک اتمسفر آرامتر، نکات فنی و تاکتیکی فوری را به بازیکنان خود گوشزد کنند؛ اتفاقی که عملاً این وقفه ساده را به یک تایماوت استراتژیک در فوتبال تبدیل کرده است.
آیا «آبدرنگ» در زبان مردم جا میافتد؟
پذیرش یک واژه جدید در جامعه، فرآیندی زمانبر است که به شدت به میزان تکرار آن در رسانههای جمعی بستگی دارد. اگر گزارشگران فوتبال در پخش زنده مسابقات داخلی و خارجی به جای استفاده از کلمات انگلیسی، به طور مداوم از «آبدرنگ» استفاده کنند، این احتمال وجود دارد که گوش مخاطب به این واژه عادت کند. در غیر این صورت، این اصطلاح نیز به سرنوشت برخی واژههای مصوب قبلی دچار خواهد شد که تنها روی کاغذ و در کتابچههای رسمی فرهنگستان باقی ماندند و هرگز به زبان کوچه و بازار راه نیافتند. باید منتظر ماند و دید که آیا یوزهای ایرانی و اهالی فوتبال این واژه جدید را در آغوش خواهند کشید یا خیر.
خبرنگار : نقوی
-
قیمت نفت برنت امروز به 96.13 دلار رسید و نفت WTI در 87.83 دلار معامله شد
-
قیمت طلا ۱۸ عیار لحظه ای امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ - ساعت ۱۸:۱۵
-
روایت جالب معلمی که فکر میکردند شاگرد است و بهروز فروتن کارآفرین میگوید نباید با هیجان و احساسات کار کرد
-
دادستان کرمانشاه پرونده قضایی فوت دانشآموز سوگند را تشکیل و دستورات جلب افراد مرتبط صادر کرد
-
هشدار هواشناسی نسبت به تداوم بارش باران و برف در کشور و مواج شدن دریاها تا چهارشنبه
-
امتیازها نصف شد؛ زورآزمایی جذاب دیاررا و اسکو برنده نداشت
-
سکوت در ورزشگاه میزبان؛ درخشش خیرهکننده گیوینی با برتری 3 بر 1
-
حضور فرماندهی انتظامی البرز در جشن تولد دختر شهید خزایی در مدرسه نرجس
-
123 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی
-
223 آبان 1405ببینید | ماجرای انتشار فیلم خصوصی زهرا امیرابراهیمی از زبان همبازی سابقش
-
324 آبان 1405سورپرایز جذاب امیرحسین قیاسی در «دور امیر»؛ امیرحسین زارع مهمان قسمت ششم شد!
-
425 آبان 1405دانلود آهنگ جدید شادمهر عقیلی دوران تو تمومه
-
22 آبان 1405دانلود قسمت ششم سریال یل + لینک مستقیم -
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
19 آبان 1405علیرضا ایلدروم کیست؟ بیوگرافی کمکداور جنجالی استقلال و یاسر آسانی -
19 آبان 1405نتایج قرعهکشی فیدلیتی بهمن موتور چه زمانی اعلام میشود؟ تاریخ احتمالی اعلام برندگان مشخص شد -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس اصفهان فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس کرج فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟