آیا شما آدم بدی هستید؟

1405-06-14 09:50:54

بازدید: 111

کد خبر: 000525697

0 زمان مطالعه: 1 دقیقه

بسیاری از افراد گاهی از خود میپرسند که آیا رفتار درستی داشته اند یا نه، اما برای برخی، ترس از «آدم بد بودن» به یک فکر دائمی و آزار دهنده تبدیل می شود. روانشناسان می گویند این دغدغه های همیشگی و احساس گناه مداوم، نشانه های نوعی اختلال به نام «وسواس اخلاقی» است.

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، پرسیدن سوالاتی نظیر «آیا من خودخواهانه رفتار کردم؟» برای هر انسانی طبیعی و موقتی است. اما برای برخی افراد، ترس از «بد بودن» به وضعیتی دائمی تبدیل می شود که تمام رفتارهایشان را زیر سوال برده و باعث احساس گناه شدید، اضطراب مداوم و نشخوار فکری می شود. کارشناسان سلامت روان این حالت را «اختلال وسواس اخلاقی» نامیده اند.

«اختلال وسواس اخلاقی» چیست؟

به گفته جاشوا کرتیس، روانشناس، وسواس اخلاقی زیرمجموعه ای از اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) است. در این عارضه، فرد دائماً با افکار نگران کننده ای دست و پنجه نرم می کند که او را فردی غیراخلاقی، بد یا گناهکار نشان می دهد.

تاییدطلبی مداوم و رفتارهای جبرانی

مبتلایان برای کاهش اضطراب خود، دست به «رفتارهای وسواسی جبرانی» می زنند. یکی از این رفتارها، نیاز مداوم به تایید گرفتن از دیگران است. برای مثال، فرد پس از یک اتفاق ساده کاری، ماجرا را برای اطرافیان تعریف می کند تا از زبان آن ها بشنود که «آدم خوبی» است. انجام کارهای خیرخواهانه یا داوطلبانه برای جبران افکار منفی نیز از دیگر رفتارهای جبرانی است.

با این حال، به دلیل ماهیت شک برانگیز این اختلال، هیچ تاییدی از سوی دیگران نمی تواند ذهن فرد را به اطمینان ۱۰۰ درصدی برساند و این چرخه آزاردهنده ادامه می یابد.

اختلال وسواس اخلاقی

ریشه تکاملی و ترس از طرد اجتماعی

انسان ها از نظر تکاملی برای بقا نیازمند تعلق به گروه بوده اند؛ چرا که در گذشته، طرد شدن از قبیله به معنای تهدید مستقیم زندگی بود. کارشناسان معتقدند حساسیتی که افراد مبتلا به وسواس اخلاقی در برابر از دست دادن «حس خوب بودن» دارند، ناشی از همین مکانیسم اولیه مغز برای جلوگیری از طرد اجتماعی است.

تفاوت شک معمولی با وسواس چیست؟

کارشناسان تفاوت تفکر عادی و وسواسی را با تشبیه «بزرگراه» توضیح می دهند. در تفکر معمولی: وقتی فکر منفی به ذهن می رسد، مغز راه خروجی از بزرگراه را پیدا کرده و منطقاً متوجه می شود که فرد بدی نیست. در وسواس اخلاقی: مغز به دلیل عدم دریافت سیگنال «همه چیز خوب است»، در یک حلقه بسته در بزرگراه گیر می کند.

علاوه بر این، مبتلایان دچار «هم جوشی فکر و عمل» هستند؛ یعنی باور دارند که صرف فکر کردن به یک کار غیراخلاقی، به اندازه انجام واقعی آن بد و گناه است.

روش صحیح درمان

کارشناسان هشدار می دهند که روش های روان درمانی گفتاری استاندارد ممکن است این اختلال را بدتر کنند. درمان استاندارد و طلایی برای وسواس اخلاقی، «مواجهه و پیشگیری از پاسخ» (ERP) است که در صورت نیاز با دارودرمانی و زیر نظر متخصص آموزش دیده OCD انجام می شود.

منبع: hthayat

خبرنگار : شاکر