به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، عطسه واکنش دفاعی بدن برای پاک سازی بینی از باکتری ها، گردوغبار، گرده، دود و سایر مواد محرک است. این عمل که دانشمندان آن را نوعی «تنظیم مجدد» برای سیستم تنفسی می دانند، قطرات مخاط را با سرعتی تا ۱۶۰ کیلومتر در ساعت به بیرون می راند.
هنگام عطسه، در تمام سیستم تنفسی (از ریه ها و گلو تا سینوس ها و حفره بینی) فشار ایجاد می شود. سرکوب و نگه داشتن عطسه باعث می شود این فشار داخلی بین ۵ تا ۲۴ برابر افزایش یابد؛ فشار مضاعفی که خطر عوارض و آسیب های زیر را به دنبال دارد:
خطرات و عوارض سرکوب عطسه
- پارگی پرده گوش: هدایت هوای تحت فشار به سمت لوله شیپور استاش می تواند منجر به پارگی پرده یک یا هر دو گوش و کاهش شنوایی شود. بیشتر پارگی ها به مرور بهبود می یابند، اما برخی نیازمند جراحی هستند.
- عفونت گوش میانی: انحراف مسیر هوای آلوده به باکتری از بینی به سمت گوش میانی، خطر بروز عفونت های دردناک گوش را افزایش می دهد که ممکن است به آنتی بیوتیک نیاز داشته باشد.
- آسیب به رگ های خونی: فشار بالای ناشی از حبس عطسه می تواند باعث آسیب و پارگی مویرگ های چشم، بینی یا پرده گوش شود که اغلب با قرمزی ظاهر می شود.
- آسیب به دیافراگم و آسیب ریوی: گیر افتادن هوای تحت فشار در دیافراگم می تواند باعث احساس درد در قفسه سینه و در مواردی نادر، آسیب دیدن ریه و بستری فوری در بیمارستان شود.
- خطر پارگی آنوریسم مغزی: افزایش ناگهانی فشار می تواند به پارگی آنوریسم مغزی و خون ریزی در جمجمه منجر شود که آسیبی شدید و خطرناک است.
- ادم مغزی: حبس نفس و بستن دهان هنگام عطسه، فشار را به سمت مغز منتقل کرده و ممکن است به دلیل اختلال در اکسیژن رسانی رگ ها، باعث بروز ادم مغزی شود.
- پاره شدن گلو: مسدود کردن هم زمان دهان و بینی هنگام عطسه می تواند به پارگی بافت ته گلو منجر شود. (مانند مورد ثبت شده از مردی ۳۴ ساله که دچار تورم گردن، درد شدید و اختلال در بلع و تکلم شد).
- شکستگی دنده ها: ورود هوای پرفشار با نیروی زیاد به ریه ها هنگام سرکوب عطسه (به ویژه در سالمندان) می تواند باعث شکستگی دنده ها شود.
آیا نگه داشتن عطسه باعث ایست قلبی یا مرگ می شود؟
عطسه یا نگه داشتن آن باعث ایست قلبی نمی شود؛ اگرچه ممکن است ضربان قلب را به طور موقت افزایش دهد. از طرفی، تاکنون گزارش مستقیمی از مرگ ناشی از حبس عطسه ثبت نشده است، اما عوارض جانبی ناشی از آن (مانند پارگی آنوریسم مغزی با نرخ مرگ ومیر حدود ۴۰ درصد، پارگی گلو یا آسیب های شدید ریوی) از نظر پزشکی می توانند کشنده باشند.
روش های مناسب برای پیشگیری از بروز عطسه
اگر مایلید پیش از شکل گیری عطسه جلو آن را بگیرید، راهکارهای زیر توصیه می شود:
- دوری از مواد محرک موجود در هوا
- عدم نگاه مستقیم به نور شدید و چراغ ها
- پرهیز از پرخوری
- استفاده از اسپری های بینی هومیوپاتی
- فشار دادن و حرکت دادن زبان روی سقف دهان (کام) به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه