ترامپ و نتانیاهو در گفت‌وگوی ۹۰ دقیقه‌ای چه گفتند؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، براساس گزارش اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی، نتانیاهو در این دیدار نسبت به امکان دستیابی به توافق با ایران ابراز بدبینی کرده و هم‌زمان با ترامپ درباره افزایش فشار بر تهران از طریق «ابزارهای نظامی و غیرنظامی» گفت‌وگو کرده است.

این نخستین دیدار ترامپ و نتانیاهو از زمان آغاز دور جدید درگیری‌ها در ۲۸ فوریه به شمار می‌رود و در شرایطی برگزار شد که دولت آمریکا از یک سو تلاش می‌کند مسیر مذاکرات با ایران را باز نگه دارد و از سوی دیگر گزینه اقدام نظامی را نیز از دستور کار خود خارج نکرده است.

سه سناریوی روی میز ترامپ

به گفته مقام اسرائیلی، بخش عمده نشست به بررسی سه گزینه درباره نحوه مواجهه آمریکا با ایران اختصاص داشت.

نخستین گزینه، ادامه تلاش برای دستیابی به توافق بود. بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر همچنان در حال گفت‌وگو با مقام‌های ایرانی هستند، هرچند اختلافات میان دو طرف همچنان قابل توجه توصیف شده است. در همین حال، نتانیاهو به ترامپ گفته است نسبت به موفقیت این مذاکرات خوش‌بین نیست.

دومین گزینه، تشدید فشار اقتصادی همراه با ادامه محاصره دریایی ایران بود. مقام اسرائیلی مدعی شد دو طرف درباره راه‌های افزایش فشار بر اقتصاد ایران، از جمله از طریق ابزارهای نظامی و غیرنظامی، گفت‌وگو کرده‌اند و ادامه فشار بر مسیرهای دریایی نیز یکی از محورهای مذاکرات بوده است.

سومین سناریو نیز ازسرگیری و تشدید عملیات نظامی علیه ایران عنوان شده است.

این مقام تأکید کرد هدف از بررسی این گزینه‌ها، انتخاب فوری یکی از آن‌ها نبوده، بلکه ارزیابی پیامدها و نتایج احتمالی هر سناریو در دستور کار قرار داشته است.

حمله به پایگاه آمریکا؛ نقطه عطف پس از دیدار

تنها چند ساعت پس از پایان دیدار ترامپ و نتانیاهو، ایران برای نخستین بار از زمان توقف حملات آمریکا، یک پایگاه نظامی ایالات متحده در اردن را هدف حمله موشکی قرار داد.

در پی این حمله، ترامپ در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که واشنگتن «پاسخی جدی» به این اقدام خواهد داد.

مقام اسرائیلی همچنین گفت نتانیاهو به ترامپ اعلام کرده است در صورت هرگونه حمله ایران به اسرائیل، پاسخ تل‌آویو «فوری و بسیار قدرتمند» خواهد بود.

تنگه هرمز و نگرانی درباره بازار انرژی

به گفته این مقام، ترامپ در جریان مذاکرات نسبت به پیامدهای جنگ بر بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی ابراز نگرانی کرده است.

در مقابل، نتانیاهو مدعی شده ایران تلاش می‌کند از تنگه هرمز به‌عنوان مهم‌ترین اهرم فشار خود برای گرفتن امتیاز از آمریکا استفاده کند.

این مقام افزود دو طرف درباره راهکارهای افزایش فشار اقتصادی بر ایران نیز گفت‌وگو کرده‌اند و ادامه محاصره دریایی یکی از گزینه‌های مطرح‌شده در این زمینه بوده است.

اختلاف نظر درباره سوریه

بخش دیگری از مذاکرات به تحولات سوریه اختصاص داشت.

به گفته مقام اسرائیلی، نتانیاهو با ارائه نقشه‌ای به ترامپ تلاش کرده نشان دهد مناطق تحت کنترل ترکیه در سوریه به‌مراتب گسترده‌تر از مناطق تحت کنترل اسرائیل است.

او مدعی شد ترکیه حدود پنج درصد خاک سوریه را در اختیار دارد، در حالی که اسرائیل تنها حدود ۰.۱ درصد این کشور را کنترل می‌کند.

در مقابل، یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفته است حضور نیروهای ترکیه در شمال سوریه با رضایت دولت سوریه انجام می‌شود، در حالی که وضعیت حضور نظامی اسرائیل در جنوب این کشور متفاوت است.

نتانیاهو همچنین تأکید کرده است تا زمانی که تهدید گروه‌های مسلح در جنوب سوریه پابرجا باشد، اسرائیل حضور خود را در منطقه حائل حفظ خواهد کرد.

توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان هم روی میز بود

بر اساس این گزارش، یکی دیگر از محورهای گفت‌وگو، توافق هسته‌ای احتمالی میان آمریکا و عربستان سعودی بوده است.

به گفته مقام اسرائیلی، ترامپ این توافق را بخشی از روند عادی‌سازی روابط میان ریاض و تل‌آویو می‌داند و در صورت پیشرفت در این مسیر، امکان گفت‌وگو درباره همکاری‌های هسته‌ای نیز وجود خواهد داشت.

نتانیاهو به دنبال پایان وابستگی نظامی به آمریکا

در بخش دیگری از این نشست، نتانیاهو از برنامه خود برای کاهش تدریجی وابستگی نظامی اسرائیل به آمریکا پرده برداشت.

به گفته مقام اسرائیلی، نخست‌وزیر اسرائیل پیشنهاد کرده است کمک‌های نظامی آمریکا طی یک دوره ۱۰ ساله به صفر برسد و مذاکرات درباره یک یادداشت تفاهم جدید در این زمینه آغاز شود.

او همچنین مدعی شده اسرائیل از نظر اقتصادی توان حرکت به سمت استقلال دفاعی را دارد و نمی‌خواهد امنیت این کشور به تصمیم‌های آینده کنگره آمریکا وابسته باشد.

در همین راستا، نتانیاهو به بخش دفاعی اسرائیل دستور داده است روی طراحی و توسعه یک جنگنده بومی نسل جدید کار کند تا در صورت توقف فروش جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی از جمله F-35، توان رزمی نیروی هوایی اسرائیل حفظ شود.

مقام اسرائیلی همچنین اعلام کرد نتانیاهو پیشنهاد داده در توافق جدید، ۱۶ میلیارد دلار کمک نظامی مستقیم آمریکا به اسرائیل حفظ شود، ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار برای توسعه سامانه‌های دفاع موشکی اختصاص یابد و یک صندوق مشترک ۱۶ میلیارد دلاری نیز برای تحقیق و توسعه نسل آینده سامانه‌های تسلیحاتی ایجاد شود.

تصویر کلی

آنچه اکسیوس از این نشست روایت می‌کند، نشان می‌دهد هم‌زمان با ادامه تلاش‌های دیپلماتیک واشنگتن برای مذاکره با تهران، گزینه‌های فشار اقتصادی، محاصره دریایی و اقدام نظامی نیز همچنان در دستور کار رایزنی‌های آمریکا و اسرائیل قرار دارند. با این حال، بخش عمده این جزئیات بر اساس اظهارات یک مقام ارشد اسرائیلی منتشر شده و تاکنون هیچ‌یک از مقام‌های آمریکایی یا اسرائیلی به این ادعاها واکنش رسمی نشان نداده‌اند.

خبرنگار : عاروان