خاک گلدان باید چگونه باشد؟

به گزارش خبرنگار محیط زیست ایونا، دلیل باطراوت بودن و زیبا بودن برخی از گلدان‌ها چیست؟ چرا گیاهان در برخی از گلدان‌ها بهتر رشد می کنند؟ در پاسخ باید گفت انواع خاک گلدان در کیفیت گیاهان آن نقش بسیار مهمی داشته و باید بهترین خاک را برای هر گلدان تهیه کرد. به طور کلی انواع خاک گلدان شامل خاک رس، خاک ماسه‌ای و خاک لای یا سیلت می باشد.

ترکیبات مغذی و آب از طریق خاک وارد ریشه گیاهان گلدان می‌شوند، بنابراین بهترین نوع خاک در رشد گیاهان گلدان تاثیر بسیار زیادی دارد. خاک مناسب برای هر گلدان از لحاظ ساختار، ترکیب و تراکم متفاوت می باشد. میزان موجودات زنده در خاک، میزان زهکشی، تراکم و ترکیبات مغذی موجود در آن مناسب بودن خاک را تعیین می کنند. در ادامه این مطلب ویژگی‌های بهترین خاک برای گلدان را توضیح خواهیم داد. 

بهترین نوع خاک برای گلدان

در واقع خاکی که از ماسه، رس و خاک لای تشکیل شده باشد، یکی از بهترین خاک‌های مغذی برای گلدان‌ها محسوب می‌شود که به آن خلک لوم نیز گفته می‌شود. این نوع از خاک برای رشد تمامی گیاهان و گل‌های داخل گلدان، بهترین می‌باشد. دلیل بهترین بودن خاک لوم برای رشد گیاهان گلدان شامل موارد زیر است:

1. PH بالا: این خاک بهترین میزان ph را برای رشد بهتر گیاهان به همراه دارد. در واقع ph مناسب برای گیاهان حدود ۶ الی ۷ می‌باشد، این طیف از ph موجب می‌شود تا ترکیبات و مواد مغذی بیشتری برای ریشه گیاهان فراهم باشد. 
2. کلسیم زیاد: زمانی که میزان کلسیم در خاک فراوان باشد، اکسیژن و آب بیشتری به ریشه گیاهان گلدان رسیده و مقدار نمک خاک را کاهش می‌دهد. بنابراین مواد مغذی بیشتر جذب ریشه‌های گیاه شده و بهتر رشد می‌کند. 
3. بافت شنی: بافت خاک مناسب گلدان یا همان خاک لوم، شنی و فوق العاده نرم است. زهکشی مطلوب خاک و بافت نرم آن موجب می‌شود تا آب و مواد مغذی بهتر جذب گیاه شده و ریشه‌های آن ‌رشد خوبی داشته باشند. 

برای اینکه گلدان‌های شما همیشه سبز و با طراوت باقی بمانند، می‌توانید به خاک مناسب آنها مقداری کمپوست نیز اضافه کنید. برای تراکم مناسب خاک هر گلدان، اضافه کردن پیت ماس یا نوعی خزه به عنوان کود، فوق العاده مفید است.‌

مواد مناسب برای افزودن به خاک گلدان

مناسب‌ترین ترکیب خاک هر گلدان شامل موارد زیر می‌باشد:

پیت 

این ماده معدنی ارگانیک رطوبت را در خود نگه داشته و برای مواقع ضروری به ریشه و گیاه آب می‌رساند و مانع خشکی آن می شود. پیت ماس، ماده معدنی با بافت سبک محسوب می‌شود که بافت آن حالت فشرده ندارد. 

کمپوست

این ماده برای تقویت کردن خاک تمامی گلدان‌ها ضروری است. حدود یک سوم از خاک هر گلدان، باید کمپوست باشد و بیشتر از آن برای گیاه مناسب نیست. 

پرلیت 

پرلیت یک ماده سفید رنگ از سنگ‌های آتشفشانی می‌باشد که بسیار وزن سبکی دارد، برای هوادهی و زهکشی خاک گلدان مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

ورمیکولیت

این ماده دارای بافت اسفنجی بوده و آب و رطوبت لازم خاک گلدان را در خود نگه می‌دارد. ورمیکولیت تمام ترکیبات مغذی را در خود نگه داشته و به تدریج به ریشه گیاهان داخل گلدان می‌رساند. 

الیاف نارگیل

این ماده فیبری را می‌توان به جای پیت نیز داخل خاک گلدان استفاده کرد. الیاف نارگیل در خاک گلدان، رطوبت را جذب خود کرده و باعث خیس ماندن خاک گلدان می‌شوند. 

چگونه خاک گلدان بسازیم؟

برای تهیه کردن بهترین نوع خاک گلدان، باید مواد زیر را با درصدهای مختلف با همدیگر ترکیب کنید که عبارتند از:

1. ۵۰ درصد شن یا ماسه
2. ۱۰ الی ۲۰ درصد کمپوست
3. ۱۰ الی ۱۵ درصد پرلیت آهن
4. ۱۰ الی ۱۵ درصد خاک رس
5. ۱۰ الی ۱۵ درصد کوکوپیت یا الیاف نارگیل

خاک مناسب برای رشد گیاه

خاک لوم با ترکیبات متفاوت، بافت ریز و رطوبت نسبی که دارد، جزو ایده‌آل‌ترین و مناسب‌ترین خاک‌ها برای رشد گیاهان گلدان محسوب می‌شود. این نوع خاک که ترکیبی از گل و لای، ماسه و شن است، از زهکشی مناسب برخوردار بوده و رطوبت را در خود حفظ می کند. بهترین ساختار عالی و ترکیبات مغذی را برای گیاهان گلدان به همراه دارد. 

این خاک های اسیدی لوم، باید به طور منظم با مواد آلی پر شوند، تا ریشه گیاهان دچار آسیب نشود. با مدیریت دقیق این نوع خاک می‌توانید مواد مغذی مناسب را برای شادابی گیاهان گلدان خود فراهم سازید. 

ویژگی‌های خاک مناسب برای گلدان

بهتر است برای گیاهان و گل‌های داخل گلدان خود از بهترین خاک که دارای زهکشی مناسب است، استفاده کنید. این خاک با زهکشی مناسب سبب می‌شود تا ریشه به راحتی درون خاک رشد کرده و از فضای لازم برخوردار باشد. 

حتماً ترکیب خاک را به گونه‌ای لحاظ کنید که بافت آن سبک و دارای تخلخل باشد. خاک ایده آل برای گیاه گلدان هوای کافی را به ریشه آنها می‌رساند، همچنین ریشه گیاه می‌تواند به راحتی مواد مغذی و مواد آلی را از این خاک جذب کند. 

می‌توانید از ترکیبات متفاوتی در خاک گلدان خود شامل پوست برنج، کود ورمی کمپوست، لیکا، پیت ماس، کوکوپیت، ورمیکولیت، زئولیت، پوست تنه درخت و برگ استفاده کنید. افزودن این مواد طبیعی در خاک گلدان، تمام عناصر لازم را به خاک رسانده و رطوبت را در خود نگه می‌دارند تا در مواقع اضطراری جذب گیاه گلدان شود‌ 

تقویت خاک گلدان در منزل

با استفاده از مواد طبیعی خانگی می‌توانید خاک گلدان‌های خود را در خانه به راحتی تقویت کنید. این مواد برای سلامت گیاهان، تقویت خاک و رشد مناسب آنها لازم و ضروری هستند. برای جبران کمبودهای خاک گلدان و آسیب ندیدن گیاهان، لازم است مواد طبیعی یا کودهای ارگانیک را به خاک آنها اضافه کنید. مواد طبیعی برای تقویت خاک گلدان شامل موارد زیر هستند:

تقویت خاک گلدان با پوست تخم مرغ

پوست تخم مرغ به دلیل داشتن مواد معدنی بسیار زیاد می‌تواند موجب رشد سریع‌تر گیاهان گلدان شما شود. برای استفاده از آن لازم است که آن را به صورت آسیاب شده در خاک گلدان خود اضافه کنید، به مرور پوست تخم مرغ در خاک گلدان تجزیه شده و سبب تقویت آن می‌شود. 

تقویت خاک گلدان با پوست موز

پتاسیم، کلسیم و فسفر موجود در پوست موز، برای سلامت گیاه و رشد سریع‌تر آن فوق العاده مفید هستند‌. برای استفاده از پوست موز بهتر است آن را در مقابل نور خورشید بگذارید تا کاملاً خشک شود، سپس آن را به صورت خرد شده به خاک گلدان اضافه کنید تا موجب تقویت آن شود. 

تقویت خاک گیاهان گلدان با استفاده از قهوه

تفاله‌های قهوه مفیدترین مواد برای رفع کمبودهای عناصر موجود در خاک گلدان هستند. می‌توانید برای تقویت خاک گلدان از تفاله قهوه که سرشار از نیتروژن بوده استفاده کنید، با قهوه گیاهان گلدان شما محکم‌تر شده و همواره سبز باقی می مانند. 

چگونه خاک گلدان را عوض کنیم؟

برای شادابی و سرزنده بودن گیاهان داخل گلدان در آپارتمان‌ها لازم است مراقبت‌های لازم جهت تعویض خاک گلدان انجام شود. شما باید هر چند مدت خاک گلدان خود را بررسی نمایید و نسبت به تعویض آن اقدام کنید. 

نشانه‌های تعویض خاک گلدان

زمانی که متوجه شدید خاک گلدان نسبت به قبل با سرعت بیشتری خشک می‌شود، نشان می‌دهد که زمان تعویض خاک گلدان است. ضعیف شدن گیاه، کم شدن فضا برای رشد ریشه گیاهان گلدان، کیفیت نامطلوب خاک، رشد برگ‌های گیاه با اندازه کوچک، زرد شدن نوک برگ‌های گیاه و ریزش ناگهانی برگ‌ها از دیگر علائم تعویض خاک گلدان محسوب می‌شوند. 

نحوه تعویض خاک گلدان

در مرحله اول لازم است ریشه گیاه را با دقت بالا از درون گلدان خارج کرده و آن را درون یک روزنامه یا پلاستیک قرار دهید تا خشک نشود. 

گلدان جدید را برای گذاشتن گیاه آماده کنید. لازم است تمام مواد و رسوباتی که در گلدان باقی مانده را با آب و صابون به خوبی تمیز کنید. 

در مرحله سوم مقداری سنگریزه در کف گلدان جدید خود بریزی تا آب گلدان به راحتی از آن خارج گردد. سپس لایه‌های مناسب از خاک را درون گلدان بریزید و ریشه گیاه را به آرامی در عمق مناسب خاک گلدان قرار دهید. 

در مرحله پایانی لازم است خاک جدید گلدان را مقداری فشار بدهید و آن را آبیاری نمایید. 

سخن آخر

اگر سلامت گیاهان و گل‌های داخل گلدان برای شما اهمیت دارد، برای حفظ سلامت آنها لازم است بهترین نوع خاک را برای گلدان فراهم سازید. می‌توانید با بهترین ترکیبات و مواد طبیعی خاک گلدان‌های خود را تقویت کنید. استفاده از کود ارگانیک و مواد طبیعی در خاک گلدان به ریشه و بافت گیاه آسیب وارد نکرده و موجب از بین رفتن آن نمی‌شوند. 

پوست تخم مرغ، خاکستر چوب، پوست موز، تفاله قهوه، صدف دریایی و قرص آسپرین بهترین نوع مواد طبیعی برای تقویت کردن خاک گیاهان گلدان محسوب می‌شوند. 

حضور گیاهان آپارتمانی در داخل گلدان‌های متنوع میزان اضطراب و استرس زوزانه شما را تا حدود زیادی کاهش می‌دهند. می‌توانید با فراهم کردن بهترین خاک گلدان، همواره بهترین گیاهان را در منزل خود نگهداری کرده و از سرسبزی و شادابی آنها لذت ببرید. 

خبرنگار : شاکر