رسانه ، علت فقر آفریقا

1404-11-03 15:03:05
بازدید: 398
کد خبر: 000210529
0 زمان مطالعه: 1 دقیقه
رسانه ، علت فقر آفریقا

قاره آفریقا دهه‌هاست که با سلطه تصاویر کلیشه‌ای منفی در رسانه‌های جهانی مواجه بوده است، تصاویری که این قاره را به مکانی برای فقر، فساد، جنگ‌ها و هر چیزی که سرمایه‌گذاران را از ورود به بازارهای آن باز می‌دارد، تثبیت کرده‌اند.

به گزارش پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز (ایونا ) : قاره آفریقا دهه‌هاست که با سلطه تصاویر کلیشه‌ای منفی در رسانه‌های جهانی مواجه بوده است، تصاویری که این قاره را به مکانی برای فقر، فساد، جنگ‌ها و هر چیزی که سرمایه‌گذاران را از ورود به بازارهای آن باز می‌دارد، تثبیت کرده‌اند.الجزیره می‌نویسد: این تصاویر کلیشه‌ای نه تنها باعث ایجاد برداشت‌های اولیه گمراه‌کننده درباره آفریقا و مردم آن در ذهن مخاطبان شده‌اند، بلکه انعکاس‌های عملی در حوزه‌های حیاتی، به‌ویژه اقتصاد، داشته‌اند و اثر خود را بر زندگی و آینده میلیون‌ها نفر بر جای گذاشته‌اند.چگونه رسانه‌ها تصویر منفی از آفریقا می‌سازند؟قاره آفریقا همواره هدف تصویرسازی منفی رسانه‌های غربی بوده است. بسیاری از پژوهشگران، جلد مجله معتبر «اکونومیست» در ۱۳ می سال ۲۰۰۰ را به عنوان یکی از نمونه‌های برجسته و تأثیرگذار این نگاه تحقیرآمیز معرفی می‌کنند. در این جلد، پس‌زمینه‌ای کاملاً سیاه دیده می‌شود که نقشه قاره آفریقا بر آن نقش بسته و مردی در حال تلاش برای حمل سلاح روی شانه‌اش در مرکز آن قرار دارد. بالای نقشه با خط زرد برجسته نوشته شده بود: «قاره ناامید!»جولیت لانسی، متخصص ارتباطات، در مقاله‌ای در مرکز ویلسون آمریکا اشاره می‌کند که این تصویر که به حدود یک میلیون خواننده «اکونومیست» در سراسر جهان رسید، در سه کلمه قاره‌ای با جمعیتی نزدیک به یک و نیم میلیارد نفر در ۵۴ کشور متنوع از نظر فرهنگ و نژاد را به جنگ و نزاع تقلیل داد.با وجود گذشت دو دهه از انتشار این جلد، مطالعات جدید نشان می‌دهد که تصویر کلیشه‌ای و گمراه‌کننده از آفریقا همچنان در رسانه‌های آمریکا غالب است و این تأثیر فقط بر ذهن آمریکایی‌ها محدود نمی‌شود، بلکه در سطح جهانی نیز بازتاب دارد.

در همین زمینه، یک مقاله تحلیلی منتشرشده در مرکز بروکینگز (۲۰۱۷) توضیح می‌دهد که در جریان نشست تاریخی سران آمریکا و آفریقا در واشنگتن (۲۰۱۴) که منجر به میلیاردها دلار تعهد سرمایه‌گذاری شد، رسانه‌ها به جای تمرکز بر این دستاورد، بر شیوع ویروس ابولا در غرب آفریقا تأکید کردند؛ به‌طوری که واژه «ابولا» بیش از مجموع دو کلمه «آمریکا» و «نشست» در گزارش‌ها ذکر شد.قاره بحران‌هاعلاوه بر آنچه گفته شد، مقاله یادشده از لانسی به یک تحلیل محتوا اشاره می‌کند که نشان می‌دهد «اخبار بحران‌ها» رایج‌ترین توصیف برای خبرهای مرتبط با آفریقا بوده است. طبق مجله روزنامه‌نگاری کلمبیا، در حالی که ۱۰ روزنامه و مجله پربیننده آمریکا، ۲۴۵ مقاله درباره فقر در آفریقا منتشر کرده‌اند، تنها ۵ مقاله به رشد تولید ناخالص داخلی این قاره پرداخته‌اند.در یک نکته جالب، پژوهشگر تانزانیایی جافاس بونسیان در مطالعه‌ای به نقش رسانه‌های آفریقایی در تقویت برداشت‌های منفی از قاره اشاره می‌کند. در حالی که تعداد بسیار کمی از رسانه‌های آفریقایی به تصویر مثبت قاره می‌پردازند، بسیاری از آنها قربانی گزارش‌های جانبدارانه و استانداردهای غربی در نمایش قاره سیاه شده‌اند.خطر این جریان مداوم از تصاویر و پوشش‌های منفی فقط به انتشار اطلاعات غلط و گمراه‌کننده محدود نمی‌شود، بلکه روایتی را تثبیت می‌کند که واقعیت را در ذهن مخاطب بازسازی می‌کند. در دنیای امروز که توسط روایت‌های رسانه‌ای شکل می‌گیرد، نگاه به آفریقا بر اساس شرایط واقعی آن تعیین نمی‌شود و در نتیجه برداشت‌های پیشینی می‌توانند عملکرد واقعی و دستاوردهای اقتصادی متعدد کشورها را نادیده بگیرند.
مهم‌ترین تصاویر کلیشه‌ایتحلیلی منتشرشده در پلتفرم «اپیریان»، که به ایجاد پل‌های فرهنگی میان جوامع می‌پردازد، به مجموعه‌ای از «اسطوره‌ها» اشاره می‌کند که با شایع شدن تصاویر منفی از آفریقا مرتبط هستند. یکی از برجسته‌ترین این اسطوره‌ها، باور رایج به این است که آفریقا یک کشور است و نه قاره‌ای شامل ۵۴ کشور با فرهنگ‌ها و زمینه‌های سیاسی و اجتماعی متفاوت.این اسطوره آسیب‌زننده است، زیرا دیدگاه یک‌بعدی ایجاد می‌کند که ارزیابی دقیق ریسک‌ها را تضعیف کرده و تفاوت‌های اقتصادی و فرهنگی قاره را پنهان می‌کند. وقتی سرمایه‌گذار آفریقا را به عنوان یک موجودیت واحد ببیند، ناپایداری سیاسی یا افت اقتصادی در یک کشور ممکن است به کل قاره تعمیم داده شود.این امر مانع از شناسایی فرصت‌های رشد پایدار و قابل توجه در کشورهای دیگر غیرمتأثر می‌شود و در نتیجه فرصت‌ها از دست رفته و تخصیص سرمایه به‌طور نادرست انجام می‌گیرد.علاوه بر این، باور رایج دیگری وجود دارد که آفریقا همیشه گرم است یا یک بیابان عظیم محسوب می‌شود، در حالی که این قاره دارای اقلیم‌های متنوعی از جمله برف، جنگل‌های بارانی، کوه‌ها و ساوانا است.همچنین ایده‌ای که آفریقا از سایر جهان عقب است و فاقد فناوری نوآورانه می‌باشد، اشتباه است؛ واقعیت این است که آفریقایی‌ها نوآور هستند و منابع قابل توجهی دارند، از جمله ربات‌هایی که ترافیک را در کینشاسا، جمهوری دموکراتیک کنگو مدیریت می‌کنند و فناوری پهپادها در نیجریه.
از دیگر تصورات غلط رایج می‌توان به این باور اشاره کرد که همه مردم آفریقا در فقر مطلق زندگی می‌کنند و هیچ صنعت یا فرصت رو به رشدی وجود ندارد. درست است که بیش از ۲۱۸ میلیون نفر در آفریقای جنوب صحرای بزرگ در فقر شدید زندگی می‌کنند، اما بسیاری درک نمی‌کنند که همه کشورهای آفریقایی فقیر نیستند؛ کشورهایی مانند نیجریه و آفریقای جنوبی در سطح اقتصادهای متوسط جهانی قرار دارند.یکی دیگر از رایج‌ترین تصورات گمراه‌کننده، این است که آفریقا سرزمینی آلوده به بیماری است و مقصدی ناامن برای بازدید یا گردشگری محسوب می‌شود. این در حالی است که کشورهای بسیاری وجود دارند که سواحل بکر، مناظر طبیعی دیدنی و فرصت‌های ماجراجویی ارائه می‌دهند، مانند مراکش، آفریقای جنوبی، سنگال، غنا و تانزانیا.
پیامدهای اقتصادیدر مقاله‌ای، حنان مرسی، نایب دبیر اجرایی و اقتصاددان ارشد در کمیته اقتصادی آفریقا وابسته به سازمان ملل متحد، اشاره می‌کند که روایت‌ها و نظام‌های منسوخ درباره اقتصادهای آفریقایی صرفاً تحریف نیستند، بلکه «هزینه‌های اقتصادی واقعی» دارند. به گفته او، تصوری محدود که آفریقا را تنها از طریق خطرات واقعی و خیالی‌اش تعریف می‌کند، نه تنها گمراه‌کننده است، بلکه ویرانگر نیز هست.مرسی توضیح می‌دهد که این تصور سرمایه‌گذاری و رشد را مختل می‌کند، فقر را تثبیت می‌نماید و پیامدهای سنگینی بر میلیون‌ها کودک محروم از آموزش، خانواده‌های بدون برق و جوامع در معرض خشکسالی، سیل و قحطی دارد.مطالعه مفصلی که در اکتبر ۲۰۲۴ توسط «آفریقا نو فیلتر»—یک سازمان غیرانتفاعی که به چالش کشیدن روایت‌های مضر درباره آفریقا می‌پردازد—منتشر شد، نشان می‌دهد که گزارش‌های رسانه‌ای جانبدارانه چگونه خطرات ادراک‌شده آفریقا را بزرگ‌نمایی می‌کنند و هزینه‌های قرض‌گیری را افزایش می‌دهند.بر اساس این تصور، کشورهای آفریقایی به طور مداوم «حق بیمه ریسک» بالاتری برای بازده اوراق قرضه خود می‌پردازند که به‌طور قابل توجهی از کشورهای غیرآفریقایی با شرایط سیاسی و اقتصادی مشابه بیشتر است.در این زمینه، مطالعه نشان می‌دهد که میانگین بازده اوراق قرضه در کنیا در دوره انتخابات ۱۶.۹۸٪ بوده، در حالی که میانگین بازده اوراق قرضه در مالزی ۴.۵٪ بوده است، با اینکه هر دو کشور طبق شاخص‌های جهانی در رده ریسک متوسط قرار دارند. این تفاوت به طور مستقیم با تصویر رسانه‌ای آنها مرتبط است؛ به طوری که ۸۸٪ پوشش رسانه‌ای بین‌المللی درباره کنیا در دوره انتخابات دیدگاه منفی داشته، در حالی که این نسبت برای مالزی تنها ۴۸٪ بوده است.
مطالعه همچنین به مقایسه هزینه‌های بالای قرض‌گیری برای کشورهای آفریقایی نسبت به همتایانشان اشاره می‌کند: میانگین بازده اوراق قرضه در مصر ۱۵٪ است، در حالی که در تایلند با ریسک سیاسی مشابه ۲.۵٪ می‌باشد. نتیجه‌گیری این است که «حق بیمه ریسک» و تفاوت بازده اوراق قرضه میان کشورهای مشابه نشان می‌دهد که خود نظام مالی، از جمله آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری، تحت تأثیر این کلیشه‌ها قرار دارند و آنها را حفظ می‌کنند.خطر اصلی این تصور این است که وقتی آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری که ریسک‌ها را برای سرمایه‌گذاران ارزیابی می‌کنند، تحت تأثیر روایت‌های غالب قرار می‌گیرند، رتبه‌بندی‌ها نیز این جانبداری را منعکس می‌کنند؛ در نتیجه ریسک ادراک‌شده افزایش یافته و هزینه‌های قرض‌گیری بالا می‌رود.خلاصه اینکه، هزینه تعصب رسانه‌ای در پوشش بدهی‌های آفریقا سنگین است؛ پرداخت‌های بهره بدهی‌های دولتی سالانه تا ۴.۲ میلیارد دلار افزایش می‌یابد، که این رقم ناشی از تورم حق بیمه ریسکی است که سرمایه‌گذاران مطالبه می‌کنند و توسط احساسات منفی مستمر در رسانه‌های جهانی تغذیه می‌شود.
سرمایه‌گذاری بازداشته شده با توهمتصاویر کلیشه‌ای مداوم، سرمایه‌گذاران بالقوه را با نمایش آفریقا به عنوان محیطی با ریسک بالا، بازمی‌دارند. به گزارش CNBC آفریقا، با وجود افزایش علاقه سرمایه‌گذاران به سرمایه خصوصی آفریقا، برداشت‌های پیشینی همچنان نقش نامتناسبی در تعیین مکان و نحوه تخصیص سرمایه ایفا می‌کنند.بسیاری از مدیران صندوق‌های آفریقایی با تصورات تثبیت‌شده‌ای مواجه‌اند که آنها را پرخطرتر یا کمتر توسعه‌یافته نسبت به همتایان خارجی‌شان نشان می‌دهد، صرف‌نظر از اطلاعات واقعی مرتبط با عملکرد یا موفقیت اقتصادی.در این زمینه، کودتای نیجر در سال ۲۰۲۳ باعث افزایش ۴۰ واحد پایه‌ای بازده اوراق قرضه کنیا شد، با اینکه فاصله جغرافیایی و نبود ارتباط اقتصادی مستقیم وجود داشت. این امر به خوبی نشان می‌دهد که برداشت یک‌جانبه از آفریقا می‌تواند واکنش‌های غیرمنطقی در بازار ایجاد کند که از ارزیابی واقعی ریسک فراتر می‌رود و منجر به فرار سرمایه یا افزایش هزینه‌ها حتی برای اقتصادهای پایدار می‌شود.مطالعه پیشین «آفریقا نو فیلتر» نیز تأثیر عمیق برداشت‌های رسانه‌ای را بر بخش‌های حساس مانند گردشگری و کمک‌های بین‌المللی برجسته می‌کند؛ زیرا گفتمان‌های رسانه‌ای نقش کلیدی در شکل‌دهی به دیدگاه‌های گردشگران و اهداکنندگان دارد. زمانی که این گفتمان‌ها بسیار منفی باشند، بازدیدکنندگان و حامیان بالقوه منصرف می‌شوند و این امر چالش‌های اقتصادی کشورهای آفریقایی را تشدید می‌کند.
به این ترتیب، گستردگی تصاویر کلیشه‌ای منفی و گمراه‌کننده، سرمایه‌گذاری را مختل می‌کند، فقر را تثبیت کرده و رشد اقتصادی را تضعیف می‌کند و منجر به پیامدهای تراژیک مانند محرومیت میلیون‌ها کودک از آموزش و آسیب‌پذیری جوامع نسبت به تغییرات اقلیمی می‌شود.در حالی که شکاف عظیمی که بانک جهانی آن را بین ۱۲ میلیون جوانی که هر سال وارد بازار کار آفریقا می‌شوند و تنها ۳ میلیون شغل ایجادشده برآورد کرده، نمونه‌ای بارز از چالش‌هاست، این شکاف می‌تواند با کاهش سرمایه‌گذاری تشدید شود و پیامدهای اجتماعی، سیاسی و امنیتی گسترده‌ای به دنبال داشته باشد.راه خروج از چرخه معیوبدر مقایسه با واقعیت، تصاویر کلیشه‌ای درباره آفریقا بسیار سطحی و خلاصه‌نگر هستند. اقتصاد کشورهای قاره تفاوت‌های قابل توجه و رشد چشمگیری دارد. بر اساس ارزیابی بانک جهانی، پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی در آفریقای جنوب صحرای بزرگ از ۳.۳٪ در ۲۰۲۴ به ۳.۵٪ در ۲۰۲۵ افزایش یابد و تا سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به ۴.۳٪ برسد؛ این نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری قاره در شرایط عدم اطمینان اقتصادی جهانی است.برای خروج از این چرخه بسته ناشی از اطلاعات غلط رسانه‌ای و هزینه‌های اقتصادی ناشی از آن، لازم است کشورها و سازمان‌های همگرای قاره‌ای، استراتژی‌های رسانه‌ای مقابله‌ای بسازند که واقعیت را با همه تنوعاتش نشان دهد، موفقیت‌ها و اصلاحات اقتصادی را برجسته کند و از سازمان‌هایی حمایت شود که روایت‌های جدید، مثبت و واقعی درباره قاره آفریقا ایجاد می‌کنند تا نقش آفریقا از موضع دفاعی به فضایی برای شکل‌دهی پیشگیرانه به ادراک جهانی منتقل شود.
همچنین لزوم تقویت شفافیت داده‌ها و اصول ارزیابی عادلانه وجود دارد؛ بر عهده دولت‌ها، نهادهای چندجانبه و آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری است که جریان داده‌های شفاف را تضمین کنند تا تصمیمات سرمایه‌گذاری مبتنی بر واقعیت باشد.واقعیت کنونی همچنین ضرورت ایجاد یک نهاد جهانی یا قاره‌ای برای نظارت بر ارزیابی‌های ناعادلانه که زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ایجاب می‌کند و نباید این وظیفه تنها بر عهده آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری گذاشته شود.
/فارس

خبرنگار : مولوی

نظر شما
    هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!
تصاویر
صنایع غذایی گلها ایونا تی‌وی
محصولات غذایی هوفر
ستاره غرب آسیا
مرکز فرهنگی منتظر المهدی
بانک ملی
بازگشت به بالا
© کلیه حقوق این وب سایت برای پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز محفوظ است.
website designed by InTen DigitalMarketing Agency , developed by InTen