غزه؛ جایی که پول هم از گرسنگی می‌میرد

1404-11-03 15:03:05

بازدید: 261

کد خبر: 000156319

0 زمان مطالعه: 1 دقیقه

در نوار غزه که اسرائیل راه ورود غذا، دارو و پول را بسته، مردم فلسطین حالا حتی برای نقد کردن پول خود نیز باید نیمی از آن را قربانی کنند.

به گزارش پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز (ایونا ): با تشدید حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، بحران اقتصادی در این منطقه به سطوحی کم‌سابقه رسیده است. در حالی که کمبود کالا و گرسنگی از بحران‌های مزمن مردم فلسطین است، اکنون دستیابی به پول نقد خود به معضلی جدی تبدیل شده که گریبان میلیون‌ها شهروند را گرفته است.در سایه بسته بودن مسیرهای مالی و محدودیت‌های سخت‌گیرانه بانکی، مردم مجبورند برای نقد کردن پول‌های خود – که عمدتاً به صورت حواله الکترونیکی به حساب‌های بانکی واریز می‌شود – تا ۵۰ درصد از آن را به دلال‌ها و «تجار پول» بدهند؛ پدیده‌ای که در غزه با عنوان «تکییش» یا نقد کردن پول هم شناخته می‌شود.

کسر ۵۰ درصدی برای دریافت نقدی

به‌موجب این شرایط ناعادلانه، افراد فقط به نیمی از پول قانونی خود دسترسی پیدا می‌کنند. به‌طور مثال، یک کارمند دولت به نام محمد صباح می‌گوید که از حقوق ۳۶۰۰ شِکِل خود، پس از کسر وام و کارمزد نقد کردن، تنها ۱۰۵۰ شِکِل دریافت می‌کند. او می‌گوید: «این مبلغ حتی هزینه چند روز زندگی را تأمین نمی‌کند، به‌ویژه با افزایش سرسام‌آور قیمت کالاهای اساسی».این در حالی است که طبق تصمیم رسمی بانک مرکزی فلسطین(وابسته به تشکیلات خودگردان)، باید بازپرداخت اقساط وام‌ها تا ابتدای سال ۲۰۲۶ به تعویق می‌افتاد، اما بانک‌ها همچنان آن را کسر می‌کنند؛ تصمیمی که نشان می‌دهد هیچ نظارتی از سو ی محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان نیز بر عملکرد سیستم بانکی وجود ندارد.

اقتصاد نقدی در محاصره

در بازارهای غزه، بسیاری از فروشگاه‌ها و تأمین‌کنندگان کالا دیگر از سه ماه پیش پرداخت الکترونیکی را نمی‌پذیرند و تنها وجه نقد سالم و نو قبول می‌کنند. وسام صالحه، صاحب یک فروشگاه پوشاک در بازار الشیخ رضوان به رسانه قطری العربی الجدید می‌گوید: «تأمین‌کنندگان فقط پول نقد می‌خواهند، آن هم اسکناس‌هایی که نو و سالم باشند. مردم پول ندارند، مجبورند برای دسترسی به نقدینگی، نصف دارایی خود را بدهند».وی افزود که حتی تاجران بزرگی که پیش‌تر در چرخه تولید فعالیت داشتند، اکنون به نقد کردن پول به‌عنوان منبع درآمد نگاه می‌کنند و از بحران مالی مردم سود می‌برند.اما بحران نقدینگی فقط به حجم پول مربوط نمی‌شود. کیفیت اسکناس‌ها نیز مسئله‌ای جدی است. بخش بزرگی از اسکناس‌های رایج، به‌ویژه اسکناس‌های ۲۰ شِکِل، فرسوده شده‌اند و دیگر در معاملات روزمره پذیرفته نمی‌شوند. این اسکناس‌ها که اکنون به‌اصطلاح «شِکِل‌های خنثی» شده‌اند، از چرخه اقتصادی خارج شده و فشار مضاعفی بر حجم محدود پول سالم در بازار وارد می‌کنند.از همین رو در غزه‌ای که محاصره اقتصادی و قطعی مسیرهای مالی عملاً بانک‌ها و دستگاه‌های خودپرداز را از کار انداخته، شهروندان شاهد ظهور حرفه‌ای به‌نام «تعمیر اسکناس» هستند؛ اقدامی که پاسخ به بحران نقدینگی گسترده‌ای‌ست که اسرائیل با محدودسازی ورود ارز نو و مسدود کردن گذرگاه‌های مالی به بار آورده است.حالا بهای این خدمت نجات‌بخش عدالت اقتصادی نیست، بلکه تنها تلاشی پرهزینه است: برای هر اسکناس ۱۰۰ شِکِل باید حدود ۴ شِکِل، و برای ۲۰ شِکِل دو شِکِل پرداخت کنید، در حالی‌که گاهی حتی اسکناس ترمیم‌شده نیز از سوی فروشندگان پذیرفته نمی‌شود .

یک فاجعه خاموش مالی

عماد لبد، تحلیل‌گر اقتصادی فلسطینی، وضعیت مالی امروز غزه را یک «فاجعه مالی خاموش» توصیف می‌کند. او می‌گوید: «مردم ماهانه نیمی از درآمدشان را فقط برای نقد کردن پولشان از دست می‌دهند. در این میان، بانک‌ها و نهادهای مالی سکوت کرده‌اند و هیچ اقدامی برای مهار این بحران انجام نمی‌دهند».لبد تأکید می‌کند که حدود ۴۰ درصد از کل نقدینگی بازار غزه از دست رفته و کاهش مستمر ورود اسکناس نو، همراه با افزایش تقاضا، این بحران را به مرز انفجار رسانده است. او خواستار فشار بین‌المللی بر رژیم صهیونیستی برای بازگشایی مسیرهای انتقال پول و اجازه ورود نقدینگی سالم به نوار غزه شد. همچنین تأکید کرد که بانک مرکزی فلسطین باید به مسئولیت خود عمل کرده و پدیده نقد کردن پول را به‌عنوان شکل جدیدی از استثمار و سرکوب اقتصادی مهار کند.

فراتر از بحران اقتصادی؛ تهدیدی برای بافت اجتماعی

این بحران تنها بُعد مالی ندارد. عماد لبد هشدار می‌دهد که ادامه این وضعیت می‌تواند بافت اجتماعی و تولید محلی را از بین ببرد، چراکه بسیاری از کسبه و تولیدکنندگان کوچک، دیگر قادر به تأمین هزینه‌های اولیه فعالیت خود نیستند. در غیاب پول نقد، چرخ اقتصاد غزه به کندی می‌چرخد، و مردم هر روز فقیرتر می‌شوند.در نهایت، این بحران تنها بخشی از تبعات جنگ و محاصره اسرائیل بر نوار غزه است؛ بحرانی که نه‌فقط جان انسان‌ها، بلکه پول و معیشت آن‌ها را نیز در هم شکسته است.

/فارس

خبرنگار : مولوی

برچسب ها