فروش رمانهای قدیمی کماکان چشمگیر است
این گزارش قرار است به 20 کتابی بپردازد که در سالهای گذشته رمانها و داستانهای پرتیراژ ایران بودهاند. 20 عنوانی که بررسی آنها نکات جالبی از مصرف کتاب مخاطب ایرانی در دهههای گذشته را به دست میدهد.
به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از روزنامه فرهیختگان: روی میزهای چوبی دستفروشهای انقلاب، پشت ویترین کتابفروشیهای فلان شهرستان اصفهان، روی کتابخانه اتاقخواب همان دانشآموزی که حوالی ساعت 1 بعدازظهر تعطیل میشد یا حتی در طاقچه خاکگرفته معلم ادبیات بازنشستهای که همه دانشآموزانش تصویرش را از یاد نبردهاند، چند نام مشترک وجود دارد. داستان به 20 کتاب پرتیراژی باز میگردد که مؤلفان ایرانی داشتهاند. اصلاً بگذارید موضوع را کمی محدودتر کنیم. این گزارش قرار است به 20 کتابی بپردازد که در سالهای گذشته رمانها و داستانهای پرتیراژ ایران بودهاند. 20 عنوانی که بررسی آنها نکات جالبی از مصرف کتاب مخاطب ایرانی در دهههای گذشته را به دست میدهد. در 20 عنوان انتخاب شده نامهایی همچون نادر ابراهیمی، زویا پیرزاد و مصطفی مستور چندمرتبه تکرار شدهاند و ازاینحیث رکوردداران تیراژ کتاب بهحساب میآیند. در این آمار کتابهای رؤیای نیمهشب، چراغها را من خاموش میکنم و روی ماه خداوند را ببوس از کتابهایی است که تاکنون تیراژ 100 نوبت چاپ را رد کردهاند. بر اساس دادههای ثبت شده در خانه کتاب و ادبیات ایران در میان داستانها و رمانهای ایرانی چیزی حدود 16 اثر توانستهاند چاپ 50 نوبتی را رد کنند و رکوردداران چاپ و نشر در کشور باشند. رکورددارانی که برای بررسی دقیقتر نیاز است تا نگاهی به کم و کیفشان بیندازیم.
25 درصد از آمار سهم زنان نویسنده است
با بررسی لیستهای مختلف اعلام شده از کتابهای پرفروش ایران و مطابقتدادن آنها با تیراژهای ثبت شده در خانه کتاب و ادبیات، 20 داستان و رمان استخراج میشود که تاکنون توانستهاند بخش مهمی از جامعه کشور را درگیر خود کنند. 20 داستانی که تا امروز حدود 25 درصدشان نوشته یک نویسنده زن بوده. رمانهایی همچون چراغها را من خاموش میکنم، عادت میکنیم، پاییز فصل آخر سال است، بامداد خمار و سووشون پنج رمانی هستند که توسط زویا پیرزاد، نسیم مرعشی، فتانه حاج سیدجوادی و سیمین دانشور به نگارش درآمده است. نکته قابلتوجه این آمار تفاوت نسلی بین این نویسندههاست. سیمین دانشور از نسل رماننویسی دهه 40 و 50 است و زویا پیرزاد و فتانه حاج سیدجوادی از نسل دهه 70 و80 شمسی هستند. نسیم مرعشی هم مربوط است به نسل فعلی و دهه 90 نویسندگی در ایران. این موضوع نشان میدهد مخاطب رمانهای ایرانی چندان گاردی نسبت به مردان و زنان نویسنده ندارند.
نکته قابلتوجه این است که از 5 رمان نوشته شده در سالهای اخیر، 2 سریال ساخته شده که هر دوی آنها در کارنامه کاری نرگس آبیار قرار گرفته است. سریالهایی که نامشان به گوش مردم آشناست و یکی از آنها (بامداد خمار) همچنان در حال پخش است.
هنوز کتابهای دهه 70 و 80 را میخوانیم
بااینهمه باید به این نکته اشاره کرد که لزوماً پرچاپ بودن یک کتاب به معنی تعداد بالای نسخه فروخته شده نیست. برخی از نوبتهای چاپ چیزی حدود 50 نسخه را به دست چاپخانهها میدهند و برخی دیگر 2000 نسخه که همین موضوع باعث میشود، برخی از کتابها تیراژ بالاتری داشته باشند و برخی هم تیراژ کمتر. بااینهمه تجدید چاپ شدن یک کتاب توسط ناشر نشان میدهد برای آن رمان یا داستان متقاضی وجود داشته. حالا چه آن متقاضی مصرفکننده نهایی باشد و چه متقاضی این کتابها نهادها و یا سازمانها باشند. به همین دلیل ممکن است تیراژ برخی از کتابها عجیب به نظر برسد.
بااینهمه میتوان چنین استدلال کرد که عمده تولیدات محتوایی پرتیراژ رمان و داستان در کشور مربوط است به دهه 70 و 80 شمسی. شاهد این موضوع هم آمار است؛ پنج رمان و داستان بامداد خمار، یک عاشقانه آرام، یوزپلنگانی که با من دویدهاند، من او و روی ماه خدا را ببوس با نوبت تیراژهای (به ترتیب) 88، 84، 51، 54 و 108 رکوردداران تیراژ این دهه هستند و در دهه 80 هم 5 رمان چراغها را من خاموش میکنم، عادت میکنیم، استخوان خوک و دستهای جذامی، کافه پیانو و سال بلوا رمانهایی هستند که (به ترتیب) با آمار 122، 84، 44، 64 و 44 نوبت تیراژ رکوردداران دهه 80 هستند. رمانهایی که درمجموع، دهه 70 و 80 شمسی را بهعنوان رکورددار تیراژ متنی در کشور مطرح میکند. رمانهایی که بخش مهمی از آنها به دلایل عامهپسند بودن، نثر روان و البته سوژههای روز توانسته بودند مخاطب بسیاری را جذب صنعت نشر کشور کنند.
مستور، ابراهیمی و پیرزاد؛ سه نسل مختلف از پرفروشها
آمارها نشان داده است مخاطب اگر با رمانهای یک نویسنده ارتباط برقرار کند، احتمال آنکه دیگر اثر او را هم بخواند بسیار زیاد است. شاید مهمترین پرسشی که دراینبین پدید میآید این است که چند عنوان از این کتابها تاکنون بدل به محتوای تصویری شده است؟ در روزهایی که شاهد به بازار آمدن فیلمهای برگرفته شده از رمانهای پرفروش مثل مردی به نام اوه یا ما تمامش میکنیم هستیم، باید دید چرا فیلمسازان ایرانی اقبالی به ساختن اثر از روی رمانهای پرفروش نشان نمیدهند. شاید یک دلیل اینطور ذکر شود که بسیاری از تولیدات ایرانی قابلیت تصویری شدن ندارند؛ اما نباید فراموش کنیم رمانی که توانسته جمعیت زیادی از مخاطبان را جذب خود و شخصیتهایش کند، قطعاً حائز نکات برجستهای بوده که میتواند روی پرده سینما هم جذابیت داشته باشد. اینکه از 20 اثر پرتیراژ ایرانی تنها کمتر از انگشتان یکدست اقتباس انجام میشود، نشان از این دارد که رابطه سینما و ادبیات و بهخصوص ادبیات موردپسند مردم از اساس قطع است. ادبیاتی که در آن نام زویا پیرزاد با دو رمان، نادر ابراهیمی با سه اثر و مصطفی مستور با دو اثر مخاطب را به یاد صفحاتی میاندازد که یکنفس خوانده شدند و بدون هیچ تبلیغات جدی و صرفاً بر اساس جاگرفتن بین یک نسل توانستند اقبال مخاطبان را به دست آورند. کتابهایی که روزگاری ماهانه تجدید چاپ میشدند و حالا بهصورت سالانه این اتفاق برایشان میافتد.

-
خبر فوری از قشم؛ گزارش تسنیم از اصابت موشک آمریکا به حاشیه شهر قشم!
-
قطعی برق تهران دوباره شروع شد؟ جدول خاموشیهای دوساعته شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ را از دست ندهید!
-
شکست تلخ ساکت الهامی مقابل پرسپولیس
-
قیمت خرید تضمینی گندم ۱۴۰۵ مشخص شد؟ پیشنهاد جنجالی ۸۵ هزار تومانی
-
فراخوان فوری رتبهبندی معلمان در آبان ۱۴۰۵
-
سرمربی استقلال تهران خبر جدایی را تأیید کرد؟
-
جنجال بزرگ در کشتی استقلال تهران و بانک شهر
-
تعطیلی مدارس و دانشگاههای فارس شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵؟ آخرین وضعیت ادارات و بانکهای شیراز
-
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
27 آبان 1405تصویر مدیر مدرسه «سوگند صیادی» در فضای مجازی منتشر شد -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
25 آبان 1405ماجرای قتل سوگند صیادی دختر نوجوان در کرمانشاه چه بود؟ -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟ -
25 آبان 1405تعطیلی مدارس گلستان سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ آخرین وضعیت گرگان و ادارات -
25 آبان 1405آیا مدارس و ادارات گلستان فردا دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ تعطیل میشوند؟ آخرین خبر از وضعیت بانکها