نقد فیلم سینمایی "قمارباز"

1405-03-18 08:29:01

بازدید: 329

کد خبر: 000495651

0 زمان مطالعه: 1 دقیقه

دکتر مهدی کریمی تفرشی، تهیه کننده نام آشنای سینمای ایران نوشت: محسن بهادری در نخستین گام سینمایی‌اش با «قمارباز»، ثابت می‌کند که چگونه می‌توان در لوکیشنی محدود و زمانی کوتاه، با بهره‌گیری از تعلیق و بازی‌های درخشان، درامی واقع‌گرایانه و ماندگار خلق کرد.

فیلم سینمایی «قمارباز» اولین فیلم بلند محسن بهادری است. ظاهراً داستان فیلم در بستر جنگ ۱۲ روزه می‌گذرد، اما شاهد هیچ صحنه جنگی در فیلم نیستیم؛ در واقع، فیلم روایت هک کردن بانک سپه در جنگ ۱۲ روزه است؛ سوژه‌ای واقعی که کمتر از یک سال از وقوع آن می‌گذرد.

فیلم «قمارباز»، اثری است که با ورود به دنیای پرمخاطره جاسوسی و تبعات آن، سعی در برقراری ارتباط با مخاطب و طرح معضلات اخلاقی و انسانی دارد. این فیلم، همانند بسیاری از آثار با مضامین مشابه، پتانسیل بالایی برای خلق درامی نفس‌گیر و تأمل‌برانگیز دارد، اما موفقیت آن به چگونگی پرداخت کارگردان به جزئیات، شخصیت‌پردازی و پیرنگ داستانی بستگی دارد.

از نقاط قوت و قابل‌تأمل فیلم، فیلم‌نامه‌ی دقیق و ظریف آن است که از پرداختِ بی‌مورد پیرنگ و ارائه اطلاعات غیرضروری به مخاطب پرهیز کرده است. گره‌هایی که در ابتدای فیلم شاهد آن هستیم، به‌موقع گشوده می‌شوند و خیال مخاطب را راحت می‌کنند. دیالوگ‌ها محدود و کم، اما دقیق و از همه مهم‌تر غیرشعاری و واقعی‌اند و سبب می‌شوند مخاطب داستان را به‌راحتی درک کرده و با آن همراه شود. موضوع فیلم، یعنی جنگ و تهدیدهای آن، به‌قدری به‌روز است که جامعه ایران این روزها بسیار شاهد آن بوده و آن را از نزدیک لمس کرده است؛ بنابراین، همذات‌پنداری به‌آسانی و بسیار در این فیلم شکل می‌گیرد.

نقاط قوت و ضعف فیلم «قمارباز» تا حد زیادی به توانایی کارگردان در هدایت بازیگران، ایجاد فضایی گیرا و همچنین استحکام فیلم‌نامه بازمی‌گردد. از آن‌جایی که تمام فیلم در یک شب و تقریباً در یک لوکیشن می‌گذرد، فیلم از منظر مکانی و زمانی محدودیت دارد؛ اما این محدودیت‌ها نه‌تنها نقطه ضعف نیست، بلکه تأکیدی بر توانمندی کارگردان است که با تعلیق‌های فراوان و به‌جا، قصه را پرکشش نموده و مخاطب را تا انتها با خود همراه می‌سازد.

از نقاط ضعف فیلم شاید بتوان به نقش بازیگران مکمل (دوستان شخصیت اصلی) اشاره نمود که تا حدی غیرضروری به نظر رسیده و بودنشان نتیجه و پیام خاصی در بر ندارد. بازیگران اصلی با کلوزآپ‌های کارگردان به‌خوبی می‌توانند تردید و باور را به تماشاگر القا کنند و هر دو بازیگر به دلیل در اختیار داشتن فضای محدود، تمامی تلاششان را برای ارائه یک بازی روانیِ خوب به کار بسته‌اند. محدود بودن زمان در فیلم باعث شده است موضوع به‌اصطلاح «کش نیاید» و برای جذابیتِ کاذب، به قول معروف «آب به فیلم‌نامه بسته نشود».

فضاسازی بصری در فیلمی با این مضمون اهمیت ویژه‌ای دارد. استفاده از رنگ‌ها، کادربندی‌ها و حرکات دوربین می‌تواند حس معمایی و پرتنش قصه را به بیننده منتقل کند. فضاهای به‌خوبی طراحی‌شده منزل با المان‌های باورپذیر، در مقابل بازی خونسردِ شخصیت مأمور امنیتی، تضادهای درونی و تقابلِ شخصیت‌های مضطرب و آرام را به‌خوبی بازتاب می‌دهد.

موسیقی متنِ بسیار دقیقِ مسعود سخاوت‌دوست از نقاط قوت فیلم است که به اندازه و در کمترین فرصت ممکن، نقش مؤثر خود را ایفا می‌کند. بدون استفاده از موسیقی‌های تنش‌زا در لحظات حساسِ پردیالوگ و معماگونه، لحظات را با صداقت و به‌گونه‌ای جذاب برای مخاطب بیان می‌کند.

یکی از چالش‌های فیلم‌های امنیتی، نیفتادن به دام کلیشه‌های رایج است. فیلم به‌جای کلیشه‌هایی چون سرسختی و بدخلقیِ مأمور امنیتی، به رفتار دوستانه و نشان دادن هوش و درایتِ مأمور در عینِ رفاقت، اشاره دارد.

در پایان فیلم و با مشخص شدن سرنوشت قهرمانان، نقطه اوج دراماتیکِ اثر نمایش می‌یابد. پایان فیلم بسیار واقع‌گرایانه و مخاطب‌پسند است و هر ایرانی که تقریباً در طول جنگ ۱۲ روزه شاهد این واقعه بوده است، با روزنه‌ای از امید و خرسندی از سالن سینما خارج می‌شود.

در نهایت، فیلم «قمارباز» با فیلم‌نامه‌ای قوی، کارگردانی هوشمندانه و بازی‌های درخشان، تصویری واقع‌گرایانه و تأثیرگذار از ورطه هولناک جاسوسی و تأثیر آن بر زندگی انسان‌ها، به‌خصوص در دوران بحران و جنگ ارائه داده و می‌تواند به اثری ماندگار در سینمای ایران تبدیل شود.

برچسب ها