چراغ دیپلماسی خاموش شد

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا به نقل از نیویورک‌تایمز، ترامپ روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که دوران نیاز واشنگتن به توافق با تهران به پایان رسیده است.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از معاون خود خواست تمرکزش را از پرونده ایران بردارد و به بررسی آنچه «فساد و جرائم گسترده» در ایالت‌ها و شهرهای تحت مدیریت دموکرات‌ها خواند، اختصاص دهد.

این تصمیم در شرایطی مطرح شده که دولت آمریکا هنوز راهبرد مشخصی برای پایان دادن به جنگ با ایران اعلام نکرده و گزینه‌های دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی همچنان موضوع بحث در واشنگتن هستند.

مأموریت ناتمام ونس برای بازگشت به میز مذاکره

جی‌دی ونس در ماه‌های گذشته یکی از چهره‌های اصلی دولت آمریکا در پیگیری مسیر مذاکره با ایران بود. او در ماه آوریل برای گفت‌وگو با مقام‌های ایرانی به پاکستان سفر کرد، اما مذاکرات بدون دستیابی به توافق پایان یافت.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در هفته‌های اخیر نیز تلاش تازه‌ای را برای برقراری ارتباط با تهران آغاز کرده بود.

ونس از طریق میانجی‌های قطری پیامی برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد و پیشنهاد داد مذاکرات جامع برای پایان جنگ در آینده نزدیک از سر گرفته شود.

او همچنین آمادگی خود را برای ریاست مستقیم هیئت مذاکره‌کننده آمریکایی اعلام کرده بود.

بااین‌حال، دستور تازه ترامپ عملاً ادامه این مأموریت را با مانع روبه‌رو کرده است. هنوز مشخص نیست کاخ سفید قصد دارد مذاکرات را از مسیر دیگری دنبال کند یا گفت‌وگوها فعلاً به‌طور کامل متوقف خواهند شد.

شکست جمهوری‌خواهان؛ جنگ ایران به اختلافات داخلی آمریکا رسید

تغییر مأموریت ونس پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا صورت گرفته است؛ انتخاباتی که نتایج آن فشار سیاسی بر دولت ترامپ را افزایش داده است.

ونس پس از شکست جمهوری‌خواهان، در موضعی آشکار، جنگ با ایران را از عوامل اصلی ناکامی حزب خود معرفی کرد و از هزینه‌های سیاسی ادامه درگیری انتقاد کرد.

این اظهارات توجه رسانه‌های آمریکایی را به اختلاف دیدگاه‌ها در درون دولت جلب کرد؛ به‌ویژه آنکه ونس پیش از آغاز جنگ نیز نسبت به ورود آمریکا به یک درگیری نظامی گسترده با ایران ابراز مخالفت کرده بود.

ترامپ در واکنش به انتقاد معاون خود اعلام کرد از سخنان او ناراحت نشده است، اما تصمیم بعدی رئیس‌جمهور برای تغییر مأموریت ونس، سوالهایی درباره جایگاه او در تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی دولت ایجاد کرده است.

مأموریت جدید ونس؛ تمرکز بر اتهامات فساد در ایالت‌های دموکرات

ترامپ در پیام خود از ونس خواست بررسی آنچه فساد و جرائم گسترده در ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها می‌نامد، در اولویت فعالیت‌هایش قرار گیرد.

رئیس‌جمهور آمریکا به‌طور مشخص از ایالت‌های مینه‌سوتا، کالیفرنیا و ایلینوی نام برد و مدعی شد سوءمدیریت و فساد در این مناطق موجب هدررفت منابع مالی گسترده شده است.

این اتهامات در حالی مطرح می‌شود که دموکرات‌ها پس از پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای، خود را برای افزایش نظارت کنگره بر عملکرد دولت ترامپ آماده می‌کنند.

لغو سفرهای خارجی معاون ترامپ

هم‌زمان با تغییر اولویت‌های ونس، گزارش‌هایی نیز درباره لغو برنامه سفر او به چند کشور آمریکای لاتین منتشر شده است.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز که فرارو نقل کرده، سفرهای احتمالی معاون رئیس‌جمهور آمریکا به جمهوری دومینیکن، کلمبیا، آرژانتین و شیلی از برنامه کنار گذاشته شده‌اند.

دفتر ونس تأکید کرده است که بررسی برنامه‌های سفر خارجی به معنای قطعی بودن آنها نیست و تنها سفرهایی رسمیت دارند که از سوی این دفتر اعلام شوند.

تنگه هرمز و گزینه‌های نظامی همچنان روی میز واشنگتن

کنار گذاشتن ونس از مأموریت مذاکرات در شرایطی رخ داده که اختلافات ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز و شرایط پایان جنگ همچنان ادامه دارد.

ترامپ مدعی شده واشنگتن از موقعیت برتری برخوردار است و دیگر ضرورتی برای توافق با تهران نمی‌بیند. بااین‌حال، گزارش آسوشیتدپرس نشان می‌دهد عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز همچنان با تدابیر امنیتی و اسکورت نیروی دریایی آمریکا همراه است و تنش‌های نظامی به‌طور کامل پایان نیافته‌اند.

از سوی دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا با وجود سخنانش درباره پایان مؤثر جنگ از نظر نظامی، احتمال ازسرگیری حملات را نیز به‌طور قطعی رد نکرده است.

این وضعیت نشان می‌دهد که اعلام بی‌نیازی از توافق، لزوماً به معنای پایان اختلافات یا منتفی شدن گزینه‌های نظامی نیست.

آیا مذاکرات ایران و آمریکا به پایان رسیده است؟

با وجود دستور ترامپ برای تغییر مأموریت معاونش، نشانه‌هایی وجود دارد که مسیر دیپلماسی هنوز به‌طور کامل بسته نشده است.

بر اساس گزارش نیویورک‌پست، برخی مقام‌های آمریکایی احتمال بازگشت ونس به مذاکرات را در صورت فراهم شدن شرایط مناسب رد نکرده‌اند. همچنین استیو ویتکاف و جرد کوشنر همچنان از چهره‌های فعال در پیگیری پرونده مذاکرات با ایران معرفی شده‌اند.

بنابراین، تصمیم ترامپ بیش از آنکه نشانه پایان رسمی تمام تماس‌های دیپلماتیک باشد، بیانگر تغییر اولویت‌های کاخ سفید و کاهش نقش مستقیم ونس در پرونده ایران است.

در مجموع، کنار گذاشتن جی‌دی ونس از تلاش‌های تازه برای مذاکره با تهران، هم‌زمان با پیامدهای شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان و تداوم تنش‌های نظامی، ابهام تازه‌ای درباره آینده روابط ایران و آمریکا ایجاد کرده است. اکنون مشخص نیست واشنگتن در مرحله بعد، مسیر مذاکره را از طریق افراد دیگری دنبال خواهد کرد یا سیاست فشار بر تهران را در اولویت قرار می‌دهد.

خبرنگار : عاروان