ایونا گزارش می دهد؛
چه کسی آتش جنگ را دوباره روشن کرد؟
رشته حوادثی که از هدف قرار گرفتن سه کشتی تجاری آغاز شد، ظرف چند ساعت به حملات گسترده آمریکا علیه مواضع نظامی ایران، پاسخ موشکی و پهپادی سپاه، لغو معافیت فروش نفت ایران و جهش قیمت جهانی نفت انجامید.
به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، آنچه طی ۲۴ ساعت گذشته رخ داد، تنها یک تبادل آتش در خلیج فارس نبود. این تحولات نشان داد مهمترین اختلاف دو طرف، یعنی نحوه مدیریت امنیت و کشتیرانی در تنگه هرمز، هرگز در تفاهم اولیه حل نشده بود و اکنون همان گره قدیمی، بار دیگر منطقه را تا آستانه جنگ پیش برده است.
جرقه بحران از تنگه هرمز شروع شد
همهچیز از حمله به سه کشتی تجاری آغاز شد. گزارشهای منتشرشده از سوی منابع غربی حاکی است یک نفتکش سعودی، یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع قطر و یک شناور تجاری دیگر هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند.
سازمان تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد در این حملات یک کشتی دچار آتشسوزی، شناور دوم با آسیب سازهای مواجه و کشتی سوم بر اثر اصابت پهپاد خسارت محدودی دید. هرچند تلفات انسانی گزارش نشد، اما همین حادثه کافی بود تا واشنگتن، تهران را مسئول مستقیم حملات معرفی کند.
ایران تاکنون مسئولیت این حملات را نپذیرفته است. در مقابل، رسانههای داخلی به نقل از منابع آگاه گزارش دادهاند یکی از شناورهای هدف قرار گرفته در مسیر دریایی مورد حمایت آمریکا و در نزدیکی آبهای عمان حرکت میکرد و پس از بیتوجهی به هشدارهای نیروهای ایرانی هدف قرار گرفته است.
اختلافی که هیچگاه حل نشد
ریشه بحران جدید را باید در اختلافی جستوجو کرد که از نخستین روزهای اجرای تفاهم میان تهران و واشنگتن باقی مانده بود.
اگرچه دو طرف درباره بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیدند، اما درباره نحوه عبور کشتیها توافق روشنی وجود نداشت. ایران تأکید داشت کشتیهای تجاری باید از مسیر شمالی و نزدیک سواحل ایران عبور کنند؛ مسیری که از دید تهران تحت نظارت و مدیریت جمهوری اسلامی قرار دارد.
در مقابل، آمریکا و بسیاری از شرکتهای بینالمللی کشتیرانی، مسیر جنوبی نزدیک سواحل عمان را ترجیح میدادند؛ مسیری که تحت پوشش امنیتی ناوگان دریایی آمریکا قرار داشت.
همین اختلاف، هر عبور دریایی را به یک رویارویی سیاسی تبدیل کرد؛ اختلافی که سرانجام با حمله به سه کشتی، به نقطه انفجار رسید.
حمله گسترده آمریکا به جنوب ایران
واکنش واشنگتن تنها چند ساعت بعد آغاز شد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد عملیات گستردهای علیه اهداف نظامی ایران آغاز کرده است. مقامهای آمریکایی هدف این عملیات را «تحمیل هزینه سنگین به ایران» و جلوگیری از تکرار حملات علیه کشتیرانی بینالمللی عنوان کردند.
براساس بیانیه سنتکام، بیش از ۸۰ هدف شامل سامانههای پدافند هوایی، رادارهای ساحلی، مراکز فرماندهی، سامانههای موشکی ضدکشتی و شناورهای تندروی سپاه در سواحل جنوبی ایران هدف قرار گرفتند.
همزمان گزارشهایی از وقوع انفجار در بندرعباس، قشم و سیریک منتشر شد. اصابت پرتابه به اسکلههای صیادی و تجاری، آتش گرفتن تعدادی از قایقهای صیادی و مجروح شدن شماری از شهروندان در سیریک نیز از دیگر پیامدهای این حملات بود.
پاسخ تهران؛ حمله به پایگاههای آمریکا
پاسخ ایران نیز تنها چند ساعت بعد آغاز شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد در واکنش به «تجاوز آمریکا»، عملیات مشترک موشکی و پهپادی علیه مواضع نظامی ایالات متحده در منطقه انجام داده است.
بر اساس بیانیه سپاه، دهها هدف نظامی آمریکا در بحرین و کویت هدف حمله قرار گرفتند. همچنین سپاه مدعی شد یک فروند پهپاد آمریکایی MQ-9 را سرنگون کرده است.
در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز گزارشهایی از فعال شدن سامانههای پدافندی و شنیده شدن صدای انفجار منتشر شد؛ رخدادی که نشان داد دامنه بحران بار دیگر از مرزهای ایران فراتر رفته است.
فشار اقتصادی همزمان با حمله نظامی
همزمان با عملیات نظامی، واشنگتن ضربه اقتصادی تازهای نیز به تهران وارد کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد مجوز موقت فروش نفت ایران که در چارچوب تفاهم اولیه صادر شده بود، لغو شده است.
بر اساس دستور جدید، از این پس خرید یا بارگیری نفت خام، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران ممنوع خواهد بود و شرکتهایی که بر اساس مجوز قبلی فعالیت میکردند تنها چند روز برای پایان دادن به قراردادهای خود فرصت خواهند داشت.
تهران این اقدام را نقض آشکار تفاهم اسلامآباد دانست و وزارت امور خارجه اعلام کرد آمریکا بار دیگر نشان داده به تعهدات خود پایبند نیست.
چرا آتشبس دوام نیاورد؟
شاید مهمترین سوال این باشد که چرا توافقی که تنها چند هفته از امضای آن میگذشت، اینچنین سریع فروپاشید؟
پاسخ را باید در همان بندی جستوجو کرد که هرگز بهطور کامل حل نشد؛ مدیریت تنگه هرمز.
برای ایران، کنترل تردد کشتیها در هرمز، بخشی از امنیت ملی و مهمترین اهرم فشار در مذاکرات با آمریکاست. در مقابل، واشنگتن آزادی کامل کشتیرانی در این آبراه را یکی از خطوط قرمز راهبردی خود میداند.
همین اختلاف باعث شد هر کشتی عبوری به یک آزمون سیاسی و هر حادثه دریایی به جرقهای برای آغاز دوباره درگیری تبدیل شود.
بازار انرژی زیر سایه جنگ
بازگشت تنشها تنها پیامد امنیتی نداشت.
با انتشار خبر حملات، قیمت نفت بیش از شش درصد افزایش یافت و بازارهای جهانی نسبت به امنیت یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان واکنش فوری نشان دادند.
تنگه هرمز همچنان شاهراه انتقال بخش قابل توجهی از نفت و گاز جهان محسوب میشود و هرگونه ناامنی در این مسیر میتواند زنجیره تأمین انرژی، هزینه بیمه کشتیها و قیمت جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد.
دور تازه درگیریها در شرایطی آغاز شده که مذاکرات ایران و آمریکا به دلیل توقف موقت گفتوگوها در وضعیت تعلیق قرار داشت. با این اوضاع آیا دو طرف همچنان امکان بازگشت به میز مذاکره را خواهند داشت یا عملیات نظامی اخیر، تفاهم اولیه را به نقطه پایان رسانده است؟
اگرچه هیچیک از دو کشور تاکنون بهطور رسمی پایان توافق را اعلام نکردهاند، اما حملات متقابل، بازگشت فشارهای نفتی و افزایش تنشهای نظامی نشان میدهد تفاهمی که قرار بود مسیر کاهش بحران را هموار کند، اکنون بیش از هر زمان دیگری در آستانه فروپاشی قرار گرفته است؛ وضعیتی که میتواند نهتنها آینده روابط تهران و واشنگتن، بلکه امنیت خلیج فارس و بازار جهانی انرژی را نیز وارد مرحلهای تازه از بیثباتی کند.
خبرنگار : عاروان
-
تصویر مدیر مدرسه «سوگند صیادی» در فضای مجازی منتشر شد
-
تسلیت دبیرکل حزب موتلفه اسلامی به مناسبت ارتحال آیتالله وحید خراسانی
-
مخابرات لرستان در صدر؛ سومین رتبه در بین استانهای همتراز و هفتم کشور!
-
بازارچه لاله در آستانه تخلیه؛ ۷ میلیارد بدهی و معیشت کسبه در خطر
-
طارمی و آسانی در رقابت برای بهترین بازیکن هفته آسیا! عکسها را ببینید
-
قیمتهای سرسامآور گوشیهای آیفون و سامسونگ در بازار امروز + جدول
-
نرخ ارز؛ عامل اصلی افزایش تورم! نماینده مجلس فاش کرد
-
پیام تسلیت خاتمی در پی درگذشت آیتالله وحید خراسانی؛ خسارتی بزرگ برای عالم اسلام!
-
126 آبان 1405مناظره جنجالی عبدالکریمی و غنینژاد؛ شریعتی، تجمعات شبانه و تورم سوژه اختلاف دو استاد
-
225 آبان 1405پیام معنادار ترامپ همزمان با ورود سومین ناو
-
327 آبان 1405حمله تند خبرگزاری فارس به اینترنشنال بر سر ماجرای آبدانان
-
425 آبان 1405هشدار شبانه عراقچی به آمریکا؛ مراقب سرنوشت سردار رومی باشید!
-
22 آبان 1405دانلود قسمت ششم سریال یل + لینک مستقیم -
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس اصفهان فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس کرج فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟ -
25 آبان 1405تعطیلی مدارس گلستان سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ آخرین وضعیت گرگان و ادارات