کشاورزی خلاف جریان اقتصاد
در بهاری که بخشهای بزرگی از اقتصاد ایران با کاهش تولید روبهرو شدند، کشاورزی مسیر متفاوتی پیمود. رشد این بخش، ظرفیت اقتصادی سرزمین ایران را دوباره به مرکز بحث درباره تولید، امنیت غذایی و آینده اقتصاد کشور آورده است.
اعداد منتشرشده از حسابهای ملی بهار ۱۴۰۵ تصویری قابل تأمل از اقتصاد ایران ترسیم میکنند. تولید ناخالص داخلی با احتساب نفت نسبت به بهار سال گذشته ۱۰.۱ درصد و بدون نفت ۴.۶ درصد کاهش یافته است. گروه صنایع و معادن افت ۱۴.۷ درصدی و خدمات کاهش ۴.۸ درصدی را ثبت کردهاند، درحالیکه کشاورزی با رشد ۲.۳ درصدی در جهت مخالف حرکت کرده است. این تفاوت در دل یک فصل دشوار اقتصادی، ارزش تحلیلی ویژهای دارد. کشاورزی در مقطعی توانسته رشد مثبت ثبت کند که بخشهای اصلی دیگر اقتصاد با کاهش فعالیت روبهرو بودهاند.
رشد ۲.۳ درصدی به خودی خود عدد بزرگی به شمار نمیرود، بهویژه هنگامی که در کنار کاهش عمومی تولید ناخالص داخلی قرار میگیرد. اهمیت آن از مقایسه با عملکرد سایر بخشها ناشی میشود. کشاورزی در بهار امسال تنها گروه اصلی اقتصاد بوده که رشد مثبت داشته و سهم آن از تولید ناخالص داخلی نیز از ۴.۵ درصد در بهار سال گذشته به ۵.۱ درصد رسیده است. سهم این بخش در رشد کل اقتصاد حدود یکدهم واحد درصد بوده و بنابراین توان آن برای جبران افت سنگین نفت، صنعت و خدمات محدود بوده است. با این حال، همین عملکرد نشان میدهد بخشی که گاه در تحلیلهای کلان زیر سایه نفت، صنعت و خدمات قرار میگیرد، در دورههای دشوار میتواند بخشی از ظرفیت تولیدی کشور را حفظ کند.
کشاورزی ایران از یک ویژگی مهم برخوردار است که جایگاه آن را در اقتصاد ملی فراتر از سهم مستقیمش در تولید ناخالص داخلی میبرد. فعالیت یک مزرعه یا باغ در نقطه تولید متوقف نمیشود. محصول کشاورزی وارد شبکه حملونقل، انبارداری، عمدهفروشی، صنایع غذایی، بستهبندی، توزیع و در مواردی صادرات میشود. به همین دلیل، حرکت بخش کشاورزی میتواند مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی را در پیرامون خود فعال کند. هر افزایش پایدار در تولید محصولات کشاورزی، در صورت وجود زنجیره فرآوری و بازار مناسب، توان ایجاد ارزش در چندین حلقه اقتصادی را دارد.
همین نقطه مرز میان رشد آماری و توسعه اقتصادی را مشخص میکند. افزایش محصول در یک فصل زمانی به دستاوردی پایدار تبدیل میشود که بتواند درآمد کشاورز را تقویت کند، مواد اولیه صنایع غذایی را تأمین کند، ضایعات را کاهش دهد و سهم بیشتری از محصول را به بازارهای دارای ارزش افزوده بالاتر برساند. اتصال مزرعه به صنعت غذا، یکی از راههای تبدیل توان کشاورزی به قدرت اقتصادی است. ایران در بسیاری از محصولات کشاورزی ظرفیت تولید دارد و توسعه صنایع تبدیلی میتواند بخشی از این ظرفیت را از فروش محصول خام به تولید کالای فرآوریشده منتقل کند.
رشد مثبت بهار همچنین نباید دشواریهای موجود در این بخش را از دید پنهان کند. هزینه تولید کشاورزی، دسترسی به نهادهها، ماشینآلات، تأمین مالی و شرایط اقلیمی همچنان بر تصمیم تولیدکنندگان اثر میگذارد. رشد یک فصل میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله شرایط آبوهوایی و مقدار تولید محصولات قرار گیرد و برای تبدیل شدن به یک روند بلندمدت، به افزایش بهرهوری و سرمایهگذاری نیاز دارد. همین واقعیت، تحلیل رشد ۲.۳ درصدی را مهمتر میکند. پرسش اصلی اقتصاد ایران باید از میزان رشد یک فصل به چگونگی حفظ و تعمیق این ظرفیت منتقل شود.
آب در مرکز این معادله قرار دارد. آینده کشاورزی ایران بیش از افزایش سطح زیر کشت به افزایش بهرهوری منابع وابسته است. فناوریهای آبیاری، اصلاح الگوی کشت، توسعه گلخانهها، استفاده از بذرهای مناسب، مدیریت دادهمحور مزارع و کاهش ضایعات میتوانند رابطه میان منابع مصرفشده و محصول تولیدشده را تغییر دهند. مسیر توسعه کشاورزی ایران باید به سمت تولید ارزش بیشتر از منابع محدود حرکت کند. افزایش تولیدی که بر بهرهوری استوار باشد، امکان دوام بیشتری دارد و فشار کمتری بر منابع طبیعی وارد میکند.
فناوری نیز تعریف کشاورزی را تغییر داده است. مزرعه امروز میتواند محل استفاده از حسگرها، دادههای هواشناسی، سامانههای هوشمند آبیاری، ماشینآلات پیشرفته و تحلیل دقیق خاک و محصول باشد. محدودیت منابع و ضرورت کاهش هزینه تولید، فناوری را به یکی از ابزارهای اصلی افزایش بهرهوری تبدیل کرده است. سرمایهگذاری در کشاورزی مدرن میتواند مقدار محصول تولیدشده از هر واحد آب، زمین و نهاده را افزایش دهد و همزمان کیفیت و قابلیت رقابت محصول را ارتقا دهد.
-
روبیو: ادعای بمب کثیف ایران در واشنگتن؛ شایعهای خطرناک و بیپایه!
-
تغییرات جنجالی در استقلال خوزستان؛ برکناری ابوالقاسمپور و تنش با تارتار!
-
صدای انفجار در پایگاههای آمریکایی؛ حمله هوایی به کویت و بحرین در بامداد چهارشنبه!
-
پایان همکاری پیاتزا؛ نگاهی به دو سال پرنوسان والیبال ایران!
-
حمله هوایی عربستان به صنعا؛ صدای پنج انفجار در پایتخت یمن!
-
نبرد سنگین و درگیرانه در Copa Colombia؛ تساوی 1 بر 1 میان امهریکا ده کالی و اینترمیلان
-
شاهین بیانی: رامین رضاییان جایی در تیم ملی ندارد!
-
دیوان محاسبات به پرونده قرارداد ارزی ۱۵٫۹۵۵ میلیون یوروی خرید دارو وارد شد
-
124 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟
-
224 آبان 1405چگونه به فرزندمان کمک کنیم روابط دوستانه سالمی بسازد؟
-
324 آبان 1405از پیشگویی سیمپسونها تا شایعه آغاز دوباره جنگ در 26 آبان ماه
-
425 آبان 1405تعطیلی مدارس فردا ۲۶ آبان؛ آلودگی هوا دوباره دانشآموزان را بلاتکلیف کرد
-
22 آبان 1405دانلود قسمت ششم سریال یل + لینک مستقیم -
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس اصفهان فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس کرج فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟ -
25 آبان 1405تعطیلی مدارس گلستان سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ آخرین وضعیت گرگان و ادارات