10 زنگ خطری که می گوید با یک «خودشیفته» زیر یک سقف هستید
خودشیفتگی از آن اختلالاتی است که این روزها زیاد درباره اش می شنویم، اما آیا هر رفتار خودخواهانه ای نشانه خودشیفتگی است؟ کارشناسان روانشناسی با بررسی ریشه های این اختلال و بررسی ۸ نشانه رفتاری در روابط، مرز میان عزت نفس سالم، خودشیفتگی و اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) را تبیین کرده اند.
به گزارش خبرنگار سلامت ایونا؛ در سال های اخیر اصطلاح «خودشیفته» بیش از هر زمان دیگری وارد ادبیات روزمره و حتی سریال های تلویزیونی شده است. با این حال، استفاده ناآگاهانه از این عنوان ممکن است تفاوت های میان عزت نفس، خودخواهی ساده و اختلال بالینی را کم رنگ کند.
ریشه اسطوره ای و تعریف روان شناختی
واژه نارسیسیسم از داستان اسطوره ای «نارسیس» گرفته شده است؛ جوانی که عکس خود را در آب دید، عاشق تصویر خویش شد و در نهایت قربانی این عشق دست نیافتنی گردید.
با این حال، جم کچه (روان درمانگر) در کتاب «هیچ کس نمی تواند مرا به اندازه خودم دوست داشته باشد» یادآور می شود که خودشیفتگی به معنای دوست داشتن خود، عزت نفس و احترام به خود، یک نیاز طبیعی برای زیست هماهنگ انسان است. اگر به فرد اجازه داده نشود خود را ارزشمند بداند، ممکن است در اثر عقده حقارت، به سمتی پاتولوژیک سوق پیدا کند.
تفاوت فرد با اعتماد به نفس و فرد خودشیفته
افراد دارای اعتماد به نفس و ارزش مداری بالا، ضمن داشتن احساس مثبت به خود، از نقاط ضعف و کاستی هایشان آگاهند و نیازی به تأیید یا تحسین مداوم دیگران ندارند؛ در حالی که فرد خودشیفته وابستگی شدیدی به تأیید بیرونی دارد.
نشانه های رفتاری یک پارتنر با ویژگی های خودشیفتگی
داشتن چند رفتار به تنهایی به معنای اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) نیست؛ آنچه اهمیت دارد تکرار مداوم این الگوها در طول زمان و تأثیر آن بر رابطه است:
۱. بمباران محبت در آغاز رابطه (Love Bombing):
پروفسور سوزان دگز-وایت و دکتر گلی ابریشمی (روان شناس) اشاره می کنند که این افراد در ابتدا با تعریف های اغراق آمیز، توجه بی حد و ایجاد احساس «خاص بودن»، شریک خود را غرق در محبت می کنند تا او را جذب نمایند.
۲. بازگرداندن مداوم مسیر گفتگو به سمت خود:
مهم نیست موضوع درباره چه باشد؛ احساسات، دستاوردها و مشکلات شما کم اهمیت جلوه داده شده و مکالمه در نهایت به تجربیات و احساسات آن ها ختم می شود.
۳. طبقه بندی افراد بر اساس میزان سودمندی:
نوع برخورد آن ها با افرادی که نیازی به آن ها ندارند یا نفعی برایشان ایجاد نمی کنند، الگوی رفتاری معنا داری را نشان می دهد.
۴. حساسیت شدید به تصویر بیرونی و قضاوت دیگران:
ظاهر رابطه در دید عموم برای آن ها بسیار حیاتی است. از دست دادن اعتبار در جمع یا تحقیر شدن عمومی، باعث پریشانی شدیدی در آن ها می شود زیرا تاب تحمل شکست را ندارند.
۵. مشروط شدن عشق و توجه:
علاقه و گرمی آن ها تا زمانی ادامه دارد که نیازهایشان برآورده یا منعکس شود. در صورت مخالفت، ابراز استقلال یا بازی نکردن در نقش مورد نظر آن ها، ممکن است به سرعت عقب نشینی کنند یا ناپدید شوند.
۶. ناتوانی در عذرخواهی صادقانه و پذیرش مسئولیت:
حتی هنگام گناهکار بودن، عذرخواهی آن ها توام با توجیه است یا به گونه ای چرخش پیدا می کند که شما را مقصر جلوه دهند. در نهایت از شما انتظار عذرخواهی خواهند داشت.
۷. واکنش منفی و تدافعی به مرزبندی ها:
تعیین حدود و مرزهای شخصی در رابطه (که رفتاری سالم است)، توسط فرد خودشیفته به عنوان طرد شدن تعبیر شده و منجر به بروز خشم، ایجاد احساس گناه یا مشاجره می شود.
۸. همدلی در آن ها بسیار ضعیف یا ظاهری است:
آن ها در درک واقعی احساسات، رنج ها یا نیازهای شما دچار مشکل هستند. حتی اگر در ظاهر ابراز همدردی کنند، این رفتار معمولاً سطحی است و با عمیق تر شدن موضوع، به سرعت بی توجهی یا بی حوصلگی خود را نشان می دهند.
۹. از تکنیک های تحریف واقعیت (گس لایتینگ/Gaslighting) استفاده می کنند:
برای حفظ برتری، ممکن است حافظه، درک یا احساسات شما را زیر سؤال ببرند. با جملاتی مثل «تو داری اشتباه می کنی»، «من هرگز چنین چیزی نگفتم» یا «تو زیادی حساسی»، باعث می شوند به ذهنیت و واقعیت خود شک کنید.
۱۰. حس استحقاق و برتری مداوم دارند:
آن ها خود را مستحق رفتار ویژه، احترام خاص و رعایت نوبت یا قوانین متفاوت از دیگران می دانند. این باور وجود دارد که همیشه حق با آن هاست و قوانین عادی رابطه یا جامعه شامل حال آن ها نمی شود.
منابع:
جم کچه. کتاب «هیچ کس نمی تواند مرا به اندازه ای که خودم خودم را دوست دارم دوست داشته باشد»
-
ترامپ: ایران توافق میخواهد، اما نه با شروط من! قیمت بنزین به مذاکره با تهران گره خورد
-
رئیس ارتش اسرائیل برای حمله به ایران چراغ سبز نشان داد؟ ۲ شرط ایال زمیر برای آغاز جنگ
-
فروش نجومی املاک صندوق بازنشستگی نفت در تهران
-
هشدار مهم سازمان غذا و دارو؛ این ۲۵ محصول آرایشی و بهداشتی مجوز ندارند! فهرست کامل محصولات غیرمجاز
-
روایت ناصر رفیعی از دیدار پسر حدادعادل با آیتالله مجتبی خامنهای
-
شوآف عجیب بچهپولدارهای تهران برای GTA 6؛ خیابان فرشته با ماشینهای میلیاردی خبرساز شد!
-
قتل سوگند ۱۵ ساله قانون را تغییر میدهد؟ طرح مجلس برای افزایش مجازات پدران دخترکش به ۲۵ سال حبس!
-
تصاویر عجیب از مرز قزاقستان و ازبکستان؛ صف طولانی کامیونهای حامل مواد اولیه ایران از چین!
-
127 آبان 1405تصویر مدیر مدرسه «سوگند صیادی» در فضای مجازی منتشر شد
-
229 آبان 1405شنبه ۳۰ آبان خوزستان تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت مدارس، ادارات و بانکها را بخوانید
-
327 آبان 1405آبدانان کجاست و در کدام استان قرار دارد؟ + قوم و مذهب مردم آبدانان
-
429 آبان 1405خبر فوری تعطیلی خراسان رضوی شنبه ۳۰ آبان؛ مدارس مشهد تعطیل میشوند؟ ادارات و بانکها چه وضعی دارند؟
-
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
27 آبان 1405تصویر مدیر مدرسه «سوگند صیادی» در فضای مجازی منتشر شد -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
25 آبان 1405ماجرای قتل سوگند صیادی دختر نوجوان در کرمانشاه چه بود؟ -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟ -
29 آبان 1405شنبه ۳۰ آبان خوزستان تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت مدارس، ادارات و بانکها را بخوانید -
25 آبان 1405تعطیلی مدارس گلستان سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ آخرین وضعیت گرگان و ادارات