افزایش درآمدهای مالیاتی در سال 1403
برخی افراد و رسانهها بهشدت نسبت به افزایش درآمدهای مالیاتی در سال آینده انتقاد دارند و میگویند مسئولان در پی ایجاد سیستم مالیاتستانی آمریکا در ایران هستند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا، پس از ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۳، برخی از افراد و رسانهها اظهار کردند که افزایش نزدیک به ۵۰ درصدی درآمدهای مالیاتی سال آتی فشار زیادی بر فعالان اقتصادی و معیشت مردم ایجاد خواهد کرد. برخی حتی به این نتیجه رسیدند که این افزایش میتواند مانع از تشکیل و رشد کسبوکارهای معمولی شود.
یکی از اعضای اتاق بازرگانی اظهار کرده است که تصمیمات دولت، با اجرای یک سیستم مالیاتی مشابه آمریکا، ممکن است فشارهای اقتصادی را بیش از حد افزایش دهد و افراد را به تفکر در مورد شروع یا ادامه کسبوکار ترغیب نکند. او با اشاره به وضعیتی تلخ توضیح داده که یک فرد هنگام برخاستن صبح، میبیند که باید هزینههای اسنپ و مالیات را پرداخت کند و سپس به نتیجه میرسد که اگر در خانه بنشیند، بهترین گزینه برای او خواهد بود.
در این موقعیت، نسبت مالیاتی به تولید ناخالص داخلی یا "نسبت مالیاتی" به عنوان یک شاخص مهم در اقتصاد مطرح میشود. این شاخص نشاندهنده درصدی از تولید ناخالص داخلی است که بهعنوان مالیات به دولت پرداخت میشود. از این شاخص برای ارزیابی عملکرد کلی نظام مالیاتی در تأمین مالی بودجه دولت استفاده میشود.
شاخص نسبت مالیاتی چیست؟
بررسی آمارها نشان میدهد که نسبت مالیاتی در ایران در سالهای اخیر حدود ۵ تا ۶ درصد بوده است. این نسبت نشاندهنده متوسط نرخ مالیاتی است که در سطح کل اقتصاد به دولت پرداخت میشود. برای محاسبه این شاخص، میزان مالیاتی که به دولت پرداخت میشود را بر تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت جاری تقسیم میکنیم.
با این نگاه، شاخص نسبت مالیاتی یک ابزار موثر برای ارزیابی نقاط قوت و ضعف نظام مالیاتی کشور است و میتواند در اتخاذ تصمیمات مالیاتی مؤثر کمک کند. افزایش ناپایدار و ناگهانی این نسبت ممکن است تاثیرات جدی بر اقتصاد و معیشت مردم داشته باشد و نیاز به برنامهریزی دقیق و تعادلدهی در سیاستهای مالیاتی دارد.بر اساس دادههای منتشر شده در سایت سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OCDE)، در سال ۲۰۲۲، میزان نسبت مالیاتی در آمریکا نزدیک به ۲۸ درصد تخمین زده شده است. این در حالی است که متوسط نرخ مالیات پرداختی در کشورهای عضو OCDE نزدیک به ۳۴ درصد تخمین زده میشود. بنابراین، نسبت مالیاتی در آمریکا بیشتر از ۵ برابر ایران است.
کارشناسان اقتصادی از زمانهای گذشته به آمار پایین نسبت مالیاتی ایران نسبت به کشورهای پیشرفته اشاره کردهاند. این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالای مالیاتستانی در ایران است که هدف از آن تأمین مالی بودجه و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است. اما برخی تحلیلگران معتقدند که اکتفا به میزان درآمدهای مالیاتی به تنهایی برای ارزیابی نسبت مالیاتی ایران کافی نیست، زیرا این آمار ممکن است به دلیل تفاوت در دستهبندیهای مختلف نوع مالیاتها در این کشور شود.
برای مثال، تعاریف گستردهتری از مالیات، عوارض خروج از کشور و هزینههای دیگر نظیر عوارض پرداختی به شهرداریها و دهیاریها را نیز شامل میشود. اگر این تعاریف گسترده را در نظر بگیریم، میزان نسبت مالیاتی در ایران حتی پس از افزودن عوارض هم پایین است.
از سوی دیگر، ضرورت کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی یکی از دلایل افزایش درآمدهای مالیاتی در ایران است. اما با وجود این هدف، بررسی نشان میدهد که دولتها در تحقق این اهداف در گذشته موفقیت چندانی نداشتهاند.
نسبت مالیاتی در ایران
بنابراین، افزایش نسبت مالیاتی در ایران ممکن است به تعدادی از چالشها برخورد کرده و نتایج مطلوب را به همراه نیاورده باشد.علاوه بر نکات گفته شده، برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند که توجه صرف به نسبت مالیاتی بهتنهایی کافی نیست و نباید این شاخص را بهعنوان تنها معیار برای ارزیابی ظرفیت مالیاتستانی در کشورها در نظر گرفت. آنها با اشاره به اقتصاد زیرزمینی و غیرشفاف که از خدمات دولت بهره میبرد اما هزینهای بهعنوان مالیات پرداخت نمیکند، معتقدند که این جنبهها نباید در تحلیلها بهنادرستی نادیده گرفته شوند.
یک پژوهش معتبر نشان میدهد که میانگین اندازه اقتصاد زیرزمینی در کشورهای منتخب در حال توسعه، که دارای فراوانی منابع طبیعی هستند، نزدیک به ۲۷ درصد تولید ناخالص داخلی بوده است. بهعنوان مثال، در ایران، حضور پررنگ اقتصاد زیرزمینی با میزان قاچاق کالا وارداتی و صادراتی نشان داده میشود. مقدار قاچاق ورودی و خروجی در سال ۹۹ حدود ۲۰ میلیارد دلار بوده و این موضوع نشاندهنده اهمیت قابلتوجه اقتصاد زیرزمینی در ایران است.
تفاوت مفهومی میان "فرار مالیاتی" و "اجتناب مالیاتی" نیز اهمیت دارد. فرار مالیاتی بهمعنای عدم پرداخت مالیات بهطور کلی است، در حالی که اجتناب مالیاتی بهمعنای استفاده از شگردها و روشهای مختلف برای کاهش مالیاتهاست. شکاف مالیاتی در ایران، که شامل هر دو مفهوم فرار و اجتناب مالیاتی است، به میزان ۷۰ درصد از مجموع درآمدهای مالیاتی وصول شده است. اقدامات دولت سیزدهم بر اساس سازوکارهایی چون سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی انجام شده است تا به شفافیت در مالیاتها برسیم و به فراریان مالیاتی پیشگیری شود.
وزارت اقتصاد اظهار داشته که تا پایان سال ۱۴۰۲، تعداد مؤدیان مالیاتی افزایش یافته و درآمدهای مالیاتی نیز افزایش داشته است. این افزایش بهتناسب افزایش تعداد مؤدیان مالیاتی صورت گرفته و بر اساس اظهار وزیر اقتصاد، نشان از اراده دولت در کاهش زمینههای فرار مالیاتی دارد.
اقدامات دولت سیزدهم برای افزایش درآمدهای مالیاتی
از جمله اقدامات این دولت، اجرای پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان بهمنظور افزایش شفافیت در مبادلات اقتصادی و کاهش فرصتهای فرار مالیاتی است.با توجه به لایحه بودجه سال ۱۴۰۳، درآمد مالیاتی از محل حقوق کارکنان بخش دولتی و غیردولتی در سال آینده با افزایش ۲۰ درصدی مواجه خواهد شد، که تقریباً با افزایش حقوق در همان میزان همراه خواهد بود. همچنین مالیات مشاغل نیز در سال آینده با رشد ۵۰ درصدی مواجه خواهد بود، که بیشتراحتمالاً مشاغلی را شامل میشود که در سالهای اخیر از فرار مالیاتی بهرهمند بودهاند یا مالیات حداقلی پرداخت میکردهاند.
نرخ رشد مالیات در سال آینده
بیشترین نرخ رشد مالیات در سال آینده برای شرکتهای دولتی و خصوصی و اشخاص حقوقی، با افزایش ۵۳.۵ درصد میباشد. همچنین، درآمد مالیات بر ثروت نیز در بودجه سال آینده با رشد ۳۳ درصدی مواجه خواهد شد. افزایش بیش از ۵۰ درصدی مالیات بر کالاها و خدمات نیز نشاندهنده تأثیر تورم بر این افزایش است.
افزایش درآمدهای مالیاتی
داود منظور، رئیس سازمان برنامهوبودجه، در مورد افزایش درآمدهای مالیاتی اظهار نظر کرده و توضیح داده که مالیات بر اساس درآمدها استخراج میشود و با قیمت بالاتری که تولیدکننده محصول فروش میدهد، دریافت میشود.
او بیان کرده است که ضرایب مالیاتی یا نرخ مالیاتی در تمام بخشها ثابت ماندهاند و افزایشهای اعلام شده در درآمدهای مالیاتی به دلیل تورم میباشد. همچنین، تأکید دارد که دولت در حال حاضر تمرکز خود را بر روی جلوگیری از فرارهای مالیاتی، به ویژه فرارهای مالیاتی بزرگ، دارد.
-
زنده ماندن یا زندگی کردن؛ وقتی تمام توانمان صرف دوام آوردن میشود
-
چرا «آرد نخودچی گلها» استاندارد طلایی بازار است؟
-
ترامپ در دیدار با پوتین چه پیامی برای تهران داشت؟
-
استایل خاص علیرضا بیرانوند در مراسم بهترینهای آسیا خبرساز شد
-
خبرنگار الشرق الاوسط: بیرانوند مرد سال آسیا شد
-
کودکی در محکمه وجدان
-
پس از "یل" برنامه "صحنه" هم متوقف شد
-
پادشاه گلهای هیمالیا را ببینید
-
128 آبان 1405شعب کشیک بانک کشاورزی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵؛ لیست کامل شعب فعال و لینک آدرسها
-
226 آبان 1405فرشته محمودی با جذب بیش از ۲۵۹ هزار مخاطب در کمتر از ۲۴ ساعت رکورد اینستاگرام فارسی را شکست
-
327 آبان 1405رونمایی از طرح تسهیلاتی دماوند بانک ملی با وام تا ۲.۵ میلیارد تومانی برای خانوادهها و کسبوکارها
-
426 آبان 1405قیمت طلا ۱۸ عیار لحظه ای امروز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ساعت ۰۱:۰۰
-
22 آبان 1405دانلود قسمت ششم سریال یل + لینک مستقیم -
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس اصفهان فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس کرج فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
27 آبان 1405تصویر مدیر مدرسه «سوگند صیادی» در فضای مجازی منتشر شد -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
25 آبان 1405ماجرای قتل سوگند صیادی دختر نوجوان در کرمانشاه چه بود؟