به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، کودکانی که مادرانشان در دوران بارداری و شیردهی رژیم غذایی سرشار از چربی و قند مصرف میکنند، در آینده بیشتر در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب قرار دارند. یافتههای جدید دانشگاه اوکلاهما نشان میدهد این خطر ممکن است کاهش یابد.
در این مطالعه، موشهای باردار و شیرده که یک ترکیب طبیعی تولیدشده توسط باکتریهای سالم روده دریافت کردند، فرزندانی داشتند که با افزایش سن، نرخ بسیار پایینتری از ابتلا به کبد چرب نشان دادند.
کشف ترکیب محافظ کبد توسط دانشمند
ترکیب مورد بررسی «ایندول» نام دارد. این ماده توسط باکتریهای مفید روده و هنگام تجزیه تریپتوفان، یک اسیدآمینه موجود در غذاهایی مانند بوقلمون و مغزها، تولید میشود.
این نتایج به مجموعه تحقیقات روبهرشدی اضافه میشود که بر پیشگیری از بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) تمرکز دارند؛ بیماریای که هم بزرگسالان و هم کودکان را درگیر میکند، اما در کودکان سریعتر پیشرفت میکند و ارتباط نزدیکی با دیابت دارد.
به گفته جد فریدمن، دکترای علوم و مدیر مرکز دیابت هارولد هم در OU Health، شیوع MASLD در کودکان مبتلا به چاقی حدود ۳۰٪ و در کودکان بدون چاقی حدود ۱۰٪ است.
وی تأکید میکند که اگر مادر دچار چاقی باشد یا رژیم غذایی نامناسبی داشته باشد، خطر ابتلا افزایش مییابد. این بیماری در کودکان اغلب بدون علامت است و معمولاً زمانی تشخیص داده میشود که علائم کبدی ظاهر شوند.
بررسی نقش میکروبیوم روده
این مطالعه به رهبری جد فریدمن و کارن جانشر، دانشیار بیوشیمی و فیزیولوژی، انجام و در مجله eBioMedicine منتشر شد. هدف پژوهش بررسی تأثیر باکتریهای روده یا همان میکروبیوم بر روند شکلگیری کبد چرب بود.
در این آزمایش، موشهای ماده در دوران بارداری و شیردهی با رژیم غذایی پرچرب و پرقند تغذیه شدند. گروهی از آنها همچنین ایندول دریافت کردند. پس از پایان شیردهی، تولهها ابتدا رژیم استاندارد و سپس رژیم غربی دریافت کردند تا بروز کبد چرب تسریع شود.
فرزندانی که مادرانشان ایندول دریافت کرده بودند، کبد سالمتری داشتند، وزن کمتری اضافه کردند، سطح قند خون پایینتری حفظ کردند و سلولهای چربی کوچکتری داشتند؛ حتی زمانی که بعداً در معرض رژیم غذایی ناسالم قرار گرفتند.
همچنین مسیر محافظتی رودهای مرتبط با گیرنده آریل هیدروکربن (AHR) فعال شد. در این موشها افزایش چربیهای مضر کبدی مشاهده نشد، در حالی که سطح سرامیدهای بسیار بلندزنجیر مفید افزایش یافت.
نقش کلیدی میکروبیوم در محافظت از کبد
در یک آزمایش مهم، باکتریهای روده موشهای محافظتشده به موشهایی که ایندول دریافت نکرده بودند منتقل شد. این موشها نیز آسیب کبدی کمتری نشان دادند و نقش مرکزی میکروبیوم در محافظت از کبد تأیید شد.
اگرچه این پژوهش روی حیوانات انجام شده و هنوز قابل تعمیم مستقیم به انسان نیست، اما نتایج آن راهبردهای جدیدی برای کاهش شیوع MASLD از طریق پیشگیری زودهنگام ارائه میدهد.
در حال حاضر، کاهش وزن تنها گزینه مؤثر درمان MASLD کودکان است و داروی تأییدشدهای وجود ندارد. به گفته جانشر، بهبود میکروبیوم مادر میتواند راهی مؤثرتر از تلاش برای درمان بیماری پس از پیشرفت آن باشد.