فیلمنامه جیران

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا، این عاشقانه تاریخی در سال 1400 در بخش خانگی پخش شد و توانست در مدت بسیار کوتاه، کلی طرفدار پیدا کند. جیران ساخته های حسن فتحی است. حسن فتحی، یکی از فیلم سازان و فعالان در تلویزیون است که تجربه ساخت چند سریال تاریخ معاصر را در کارنامه خود دارد. شب دهم و پهلوانان نمی میرند، دو اثر بسیار زیبای این فیلم ساز می باشند. حالا باید سریال جیران را هم به این جمع، اضافه کرد.

گذشته از کارگردانی و بازی های بسیار خوب بازیگران این سریال، باید گفت که قصه ی کار، آمیخته ای از واقعیت و خیال نویسنده است که در کنار هم به خوبی شکل گرفته و توانسته است اثری جاودان و به یاد ماندنی خلق کند.

فیلمنامه جیران، برگی از زندگی ناصرالدین شاه قاجار و معشوقه ی او، خدیجه خانم جیرانی یا همان جیران تجریشی است. این قصه مربوط به 6 سال از زندگی ناصرالدین شاه است که در این مدت از آشنایی و خواستگاری گرفته تا جریانات مختلفی که در حرمسرای شاهی به وقوع می پیوندند، همه در قالب یک سریال 52 قسمتی، به تصویر کشیده شده اند.

اگر شما هم این سریال را دیده اید و دوست دارید در مورد فیلمنامه آن نکات ناگفته ای را بدانید، حتما این مطلب را تا انتها بخوانید.

جیران، عاشقانه ای تاریخی

سریال جیران، داستانی از زمان ناصر الدین شاه قاجار است که در آن، شاه ایران زمین، وقتی به منطقه شمیرانات می رود تا طبق معمول به تفریح و شکار بپزدازد، در کنار یک درخت، دختری را می بیند که یک دل نه صد دل، عاشق و شیفته او می شود. ناصرالدین شاه ( با بازی درخشان بهرام رادان ) برای تجدید فراش و به همسری اختیار کردن خدیجه خانم تجریشی ( با بازی پریناز ایزدیار ) هیئتی را به خواستگاری او میفرستد و در نهایت می تواند او را به عنوان یکی از زنان صیغه ای حرم سرا به دربار بیاورد. اما بعد از طی شدن جریانات بسیار زیبا و جذاب سریال، پادشاه تصمیم می گیرد که جیران را به عقد دائم خود در بیاورد. در این بین، دشمن سرسخت او، یعنی آقاخان نوری ( امیر جعفری ) در تلاش است تا حضور جیران را در عرصه سیاست کم رنگ کند و حتی مانند امیر کبیر، او را نیز حذف کند.

سیاوش، پسری است که سال ها در خانه پدری جیران زندگی کرده و دلباخته خدیجه است. اما بعد از ازداوج او با ناصرالدین شاه، می کوشد که باز هم او را بدست بیاورد و در نهایت وقتی نمی تواند راه به جایی ببرد، تسلیم تقدیر و سرنوشت می شود. او با سارای گرجی ازدواج می کند و متوجه می شود که خودش از نوادگان دودمان زندیه است و برای احیای حکومت ساقط شده ی زندیه، تلاش می کند.  اما موفق نمی شود.

ناصرالدین شاه قاجار، زنان صیغه ای بسیار دارد و چند همسر رسمی نیز اختیار کرده است. اما علاقه عجیب او به جیران، منجر به برانگیخته شدن حس حسادت در اهل حرم سرا و حتی مادر ناصرالدین شاه می شود. همین اتفاق کافیست تا جیران را وارد چالش های بسیار زیادی کند. در نهایت، بعد از چند سال، جیران در اثر بیماری فوت می کند و ناصر الدین شاه در غم فراق این عشق و دوری از جیران، سالها بدون او سپری می کند.

 عاقبت ناصر الین شاه توسط میرزا رضای کرمانی و با دستور برخی از افراد اهل فرقه بابیت و به پشتیبانی انگلستان و روسیه، در حرم عبدالعظیم کشته می شود و در هنگام مرگ، خود را به سوی قبر جیران می کشد و در کنار او جان می سپارد.

بحث های جنجالی در مورد سریال و فیلمنامه جیران

سریال جیران، بحث و جنجال های بسیار زیادی در هنگام پخش داشت. برخی از منتقدان، فیلمنامه را ساختگی و به دور از واقعیت می دانستند. در مقابل، عده ای هم فیلمنامه  را مطابق با واقعیت می دانستند که در برخی از قسمت ها، برای زیباتر شدن ، چیزهایی به آن افزوده شده یا از آن، حذف شده اند. 

حتی در هنگام پخش این سریال، به دلیل اوضاع ملتهب سیاسی کشور در سال 1401، برخی خواستار توقف سریال شدند. زیرا در این سریال، نوع لباس پوشیدن و برخی از صحنه ها، جنجال زیادی به پا کرده بود.

به هر حال، فیلمنامه به همان ترتیب و خواست نویسنده و کارگردان، جلو رفت و هر 52 قسمت آن، پخش شد. مطمئنا، قسمت هایی از این متن و سریال ساخته شده، ممیزی شده و حذف گردیده است. اما باز هم حق مطلب به خوبی ادا شد و این سریال در حافظه مخاطبان خود، نقش بست.

یکی از بحث های جنجالی در زمان پخش این سریال، مربوط به سکانسی است که پزشک ناصرالدین شاه قاجار، علت خونریزی جیران را عادت ماهیانه توصیف می کند. این سکانس توسط شخص نویسنده نوشته شده و به تصویر کشیده شده است. پخش خانگی هم بدون حذف این صحنه، آن را به طور کامل پخش کرد. اما در شبکه های اجتماعی، جنجالی به پا شد و بسیاری از خانم ها و آقایان به پخش این سکانس و نوشته شدن آن در فیلمنامه اعتراض کردند.

نویسنده این داستان در تحلیل خود می نویسد: "من بابت یک امر طبیعی زنانه که شرم و حیای آن، به عنوان یک اعتقاد مسخره در بین مردم باب شده است، سرزنش می شوم. اما تمام تلاش من با نوشتن این سکانس، این بود که وقتی زن های مملکت من به داروخانه و سوپر مارکت مراجعه می کنند، بابت یک امر کاملا طبیعی، خجالت زده نشوند."

از حق نگذریم، این اعتراض، کاملا پوچ و بی اساس بود و فقط از طرف یک عده تند رو می توانست شکل بگیرد، که گرفت. انصافا هم، نویسنده قصه، پاسخ این افراد را به خوبی بیان کرده است. هدف از ساخت این نوع سریال ها، فرهنگ سازی و دادن پیام های مهم و امروزی در قالب یک داستان است. باید گفت که سریال جیران نه تنها در این مورد، بلکه در موارد بسیار زیاد دیگری هم توانست پیام های مهم اخلاقی، اقتصادی و سیاسی را به بیننده نشان دهد.

سریال جیران نوشته کیست؟

سریال جیران، نوشته احسان جوانمرد است اما در جریان نوشتن این فیلمنامه، حسن فتحی نیز در برخی از جاهای سریال، قلمی به قلم احسان جوانمرد، افزوده است. سریال جوانمرد از سال 1398 تا 1402 ساخته و پخش شد. مراحل پیش تولید و نوشتن فیلمانامه به قبل از این زمان باز می گردد. اما در حین ساخت نیز، باز هم قسمت های خاصی به آن افزوده یا کاسته شده است.

سریال جیران، با یک فیلم نامه  قوی و بازی های درخشان و کارگردانی بسیار خوب، توانست جایگاه بسیار خوبی در میان مخاطبان سریال های خانگی باز کند. در هنگام پخش این سریال، چند سریال دیگر، همزمان پخش می شدند که در میان آنها، جیران توانست به عنوان پر مخاطب ترین سریال شناخته شود.

آیا داستان سریال جیران واقعی است؟

سریال جیران، روایتی از رابطه ای عاشقانه میان ناصرالدین شاه قاجار و معشوقه اش جیران دارد. این جریان در واقعیت رخ داده است و کاملا حقیقت دارد. اما ناگفته نماند که در جاهایی از این فیلمنامه، برخی از موارد کم و بیش به آن اضافه شده است تا بتواند مخاطب را به دنبال خود بکشاند.

واقعیت این است که ناصرالدین شاه، عاشق زنی با چهره کاملا معمولی می شود که حتی به گفته مورخان و برخی از شاهدان عینی، روی صورت خود چیزی شبیه به ماه گرفتگی یا خال داشته است. چهره این زن با چهره به تصویر درآمده در سریال، کاملا متفاوت است.

در سریال جیران، برای جذابیت قصه، برخی از موارد حذف شده است. حتی در واقعیت، شخصی به اسم سیاوش، وجود نداشته است. یا دست کم، در تاریخ، چیزی در مورد او نوشته نشده است. حتی تا به امروز، مدعی خاصی از دوران زندیه وجود نداشته است که بخواهد داعیه حکومت و سلطنت داشته باشد یا مقابل پادشاهان قاجار، پهلوی یا انقلاب اسلامی، عرض اندام کند.

فیلمانامه جیران و ادعای شباهت این سریال با سریالی دیگر

یکی از جنجالی ترین بحث هایی که در مورد سریال جیران وجود داشت و حتی چند روزی پخش آن را به تعویق انداخت، ادعای عجیب یک فیلم ساز مبنی بر شباهت این فیلم نامه به سریال او بود. حتی کار به دادگاه و قضاوت کارشناسان رسید که در نهایت مشخص شد این فیلم نامه هیچ شباهتی به سریال "آهوی من مارال " نداشت.

در صنعت سینمای دنیا، ممکن است یک واقعه ی تاریخی، با قلم هرکسی نوشته شود و با دوربین هر فیلم سازی هم به تصویر کشیده شود. این جریان نمی تواند ادعایی بر دزدیده شدن فیلم نامه یا تکراری بودن آن داشته باشد. همان گونه که در دهه 60، سریال فاخر و تاریخی ناصرالدین شاه با بازی درخشان عزت الله انتظامی ساخته شد و در آینده نیز ممکن است همین قصه ی جیران، به قلم و دوربین نویسنده و فیلم ساز دیگری به رشته تحریر و تصویر درآید.

به هر حال، پخش هر 52 قسمت سریال جیران، به خوبی انجام شد و در این مدت، بسیاری از مردم ایران و فارسی زبانان دیگر کشورها، توانستند آن را تماشا کنند.

خبرنگار : شاکر