نجوم و ماه توت فرنگی!
در حالی که این شبها بسیاری از رسانههای جهان از طلوع «ماه توتفرنگی» سخن میگویند، بررسیهای نجومی نشان میدهد این نام بیش از آنکه به ویژگیهای علمی ماه مربوط باشد، ریشهای فرهنگی و تاریخی دارد.
به گزارش پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز (ایونا ) به نقل از برنا :در حالی که این شبها بسیاری از رسانههای جهان از طلوع «ماه توتفرنگی» سخن میگویند، بررسیهای نجومی نشان میدهد این نام بیش از آنکه به ویژگیهای علمی ماه مربوط باشد، ریشهای فرهنگی و تاریخی دارد. بر اساس گزارش وبگاه کمبریجنیوز، ماه کامل یا بدر زمانی رخ میدهد که بخش رو به زمین سطح ماه، به طور کامل در معرض نور خورشید قرار میگیرد و در نتیجه از دید ناظران زمینی، سطح ماه بهصورت کامل روشن دیده میشود. این پدیده در یک چرخه طبیعی هر ۲۹.۵ روز یکبار اتفاق میافتد و بخشی از تقویم قمری نجومی به شمار میرود. در سال ۲۰۲۵، ماه در ساعت ۱۱ و ۱۴ دقیقه چهارشنبه ۲۱ خرداد به فاز کامل خود خواهد رسید. این زمانبندی مطابق با روال ماههای کامل، اما با تأکید رسانهها بر نام خاص این ماه موسوم به توت فرنگی، بیشتر از همیشه مورد توجه قرار گرفته است. نامگذاری این ماه بر اساس تقویم سنتی قبایل بومی آمریکای شمالی صورت گرفته؛ به این صورت که در ماه ژوئن، همزمان با آغاز تابستان و شروع برداشت توتفرنگیهای وحشی، این ماه کامل به «ماه توتفرنگی» معروف شده است.
چنین نامگذاریهایی، سابقهای چندصد ساله در فرهنگ سرخپوستان دارد و بعدها در منابعی، چون سالنامه آلماناک ثبت و به منابع غربی وارد شده است. اما آنچه که «ماه توتفرنگی» امسال را ویژهتر میکند، موقعیت مداری و نجومی کره ماه است. به گفته منابع تخصصی، این ماه کامل در سال جاری، کمارتفاعترین ماه کامل در کل سال است؛ ماه در موقعیتی قرار دارد که در کمترین زاویه نسبت به افق جنوبی طلوع خواهد کرد. این وضعیت از سال ۲۰۰۶ تاکنون سابقه نداشته و تا سال ۲۰۴۳ نیز تکرار نخواهد شد. علت این پدیده به رویدادی به نام ایستایی بزرگ ماه (Major Lunar Standstill) بازمیگردد؛ پدیدهای نجومی که هر ۱۸.۶ سال یکبار رخ میدهد و در آن، مدار ماه نسبت به صفحه مدار زمین به بیشترین میزان انحراف رو به جنوب آسمان میرسد. در نتیجه، اکنون میبینیم که ماه تقریبا از جهت جنوب شرق و وقتی به وسط آسمان میرسد، ارتفاع کمی از افق دارد. افزون بر این، امسال طلوع ماه کامل که با صفت «توتفرنگی» از آن یاد میکنند، مصادف شده است با نزدیکی به نقطهای از مدار زمین که سیاره ما در بیشترین فاصله خود از خورشید قرار دارد. از سوی دیگر، ماه نیز در مداری که به دور زمین طی میکند، در دورترین وضعیت نسبت به خورشید خواهد بود.
این همزمانی نادر، باعث میشود که فاصله میان خورشید و ماه کامل ژوئن، یکی از بیشترین فواصل ممکن در طول سال باشد. از نظر ظاهری نیز، بهدلیل پایین بودن زاویه طلوع، ماه در نتیجه نوعی خطای دید، بزرگتر از حد معمول به نظر خواهد رسید. این پدیده که مشهور به نام «توهم ماه» (Moon Illusion) است، باعث میشود ماه در نزدیکی افق بسیار عظیمتر دیده شود، در حالیکه در واقع اندازهاش تغییری نکرده است. با اینکه برخی منابع به رنگ سرخ یا قرمز ماه کامل امسال اشاره میکنند، اما این ماه به هیچ وجه به اندازهی پدیده ماهگرفتگی تیره و قرمز نیست. رنگ آن تنها ممکن است بهدلیل موقعیت پایین در آسمان، اندکی متمایل به نارنجی یا زرد دیده شود، که آن هم به علت عبور نور از لایههای غبارآلود جو در نزدیکی افق است. در همین راستا برای بررسی دقیقتر این پدیده و ریشههای فرهنگی و رسانهای آن با کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران و سردبیر اسبق مجله نجوم به گفتوگو نشستیم. کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران در گفتوگو با خبرنگار علمی برنا درباره اصطلاح «ماه توتفرنگی» میگوید: «این نام و نامهایی مشابه مانند "ماه گرگ"، "ماه صورتی"، "ماه ذرت" یا "ماه کرم" بر پایهی سنتهای بومیان آمریکای شمالی شکل گرفتهاند. آنها برای هر ماه کامل در طول سال، نامی انتخاب میکردند که بازتابدهنده طبیعت و زندگی آن زمان از سال بوده است.» او ادامه میدهد: «مثلاً در ماه ژوئن، همزمان با فصل برداشت توتفرنگی در ایالتهای شمالی آمریکا، ماه کامل را "ماه توتفرنگی " مینامیدند. یا ماه کامل آوریل، بهدلیل شکوفایی گلهای بهاری، "ماه صورتی" خوانده میشد. این نامها بهنوعی تقویم طبیعی و زیستی آن اقوام بودند.»
خبرنگار : مولوی
-
حسینزاده: قهرمانی در بصره هدف نبود؛ جوانان تیم ملی محک خوردند!
-
تسلیم ماداگاسکار یو23 در مستطیل سبز؛ جشن پرشور هواداران سوت افریکا یو23 با برد 3 بر 2
-
قتل خواهر به دست برادر در شیراز؛ جزییات غمانگیز این حادثه تلخ!
-
تیم ملی فوتبال ایران جوانتر شده است؛ تجربهای ارزشمند برای بازیکنان جدید!
-
کشتیپهلوان یزدی جلوی ناصرالدینشاه و لنگکردن او – ماجرای شجاعانه حسین گلزار در دوران قاجار
-
قیمت دلار آزاد لحظه ای امروز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ساعت ۲۱:۳۰
-
چرا قیمت پیاز در مشهد سر به فلک کشید؟ بارندگی و صادرات مقصرند!
-
عملیات غافلگیری در خانه حریف؛ شاهکار تاکتیکی فورتالهزا ب برابر پالماکیا
-
125 آبان 1405شمارش معکوس برای GTA ۶؛ چرا جهان منتظر بازی جدید راکاستار است؟
-
225 آبان 1405رفع فیلتر چت جیپیتی و ابزارهای هوش مصنوعی در ایران
-
325 آبان 1405شکار لحظه تولد ستارهها؛ تصویر شگفتانگیز جیمز وب از اعماق کیهان
-
424 آبان 1405۵ روش ساده برای خالی کردن فضای ویندوز بدون حذف فایلهای مهم
-
22 آبان 1405دانلود قسمت ششم سریال یل + لینک مستقیم -
23 آبان 1405دانلود نماهنگ/ زدیم دوباره می زنیم با نوای مهدی رسولی -
25 آبان 1405لیست خروج استقلال تهران در نیمفصل؛ سهراب بختیاریزاده همه را سورپرایز کرد؟ -
25 آبان 1405خبر فوری تعطیلی مدارس تهران فردا سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ مدارس و ادارات تهران تعطیل شدند؟ -
25 آبان 1405پیشنهاد شباب الاهلی برای جذب پدیده پرسپولیس -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس اصفهان فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
22 آبان 1405تعطیلی مدارس کرج فردا شنبه 23 آبان ماه 1405 به دلیل آلودگی هوا -
24 آبان 1405فردا مازندران تعطیل میشود؟ آخرین وضعیت تعطیلی مدارس، ادارات و بانکها یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ -
24 آبان 1405تعطیلی مدارس تهران فردا دوشنبه ۲۵ آبان/ آلودگی هوا دوباره تصمیمساز میشود؟ -
25 آبان 1405تعطیلی مدارس گلستان سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ آخرین وضعیت گرگان و ادارات