۲۸ ژوئیه، روز جهانی هپاتیت! وقتی تشخیص زودهنگام کبد را نجات میدهد

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، روز جهانی هپاتیت که هر سال در ۲۸ ژوئیه با هدف افزایش آگاهی گرامی داشته می‌شود، با هدف بالا بردن سطح آگاهی درباره هپاتیت‌های ویروسی، تشویق به تشخیص زودهنگام و اطلاع‌رسانی درباره روش‌های پیشگیری برگزار می‌شود. متخصصان با اشاره به اینکه هپاتیت اغلب بدون علامت پیشرفت می‌کند، تأکید دارند افرادی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند باید به‌طور منظم غربالگری انجام دهند و وضعیت ایمنی خود را در برابر انواع قابل پیشگیری با واکسن بررسی کنند.

هپاتیت از جمله بیماری‌هایی است که با ایجاد التهاب در بافت کبد، همچنان به‌عنوان یک معضل مهم سلامت عمومی در جهان مطرح است. بر اساس داده‌های سازمان جهانی بهداشت، هر سال میلیون‌ها نفر به دلیل هپاتیت ویروسی تحت درمان قرار می‌گیرند و صدها هزار نفر نیز به علت سیروز یا سرطان کبد ناشی از این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. این بیماری که در بسیاری از افراد ممکن است سال‌ها بدون هیچ علامتی پیشرفت کند، به همین دلیل «همه‌گیری خاموش» نیز نامیده می‌شود.

دکتر دمت یالچین، متخصص بیماری‌های عفونی و میکروبیولوژی بالینی بیمارستان مدیکانا کادیکوی، با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام هپاتیت‌های ویروسی برای سلامت فرد و جامعه گفت: «تا زمانی که آسیب کبدی به سطح مشخصی نرسد، ممکن است در بسیاری از افراد هیچ‌گونه علائمی مشاهده نشود. به همین دلیل انجام غربالگری منظم در افراد پرخطر و ارزیابی وضعیت ایمنی در برابر انواع قابل پیشگیری با واکسن بسیار حائز اهمیت است.»

انواع مختلفی از هپاتیت وجود دارد

هپاتیت می‌تواند در اثر ویروس‌ها، برخی داروها، مصرف الکل، مواد سمی یا بیماری‌های سیستم ایمنی ایجاد شود، اما شایع‌ترین علت آن عفونت‌های ویروسی است. ویروس‌های هپاتیت A، B، C، D و E با مسیرهای انتقال و روندهای بالینی متفاوت از یکدیگر متمایز می‌شوند.

دکتر دمت یالچین تفاوت‌های اصلی میان انواع هپاتیت را این‌گونه توضیح داد:

■ هپاتیت A: معمولاً از طریق آب و مواد غذایی آلوده منتقل می‌شود. در کودکان شایع‌تر است و اغلب بدون مزمن شدن بهبود می‌یابد. با واکسن قابل پیشگیری است.

■ هپاتیت B: از طریق خون و مایعات بدن منتقل می‌شود. انتقال از مادر به نوزاد در هنگام تولد نیز ممکن است رخ دهد. در صورت مزمن شدن، خطر سیروز و سرطان کبد را افزایش می‌دهد. واکسن مؤثر دارد.

■ هپاتیت C: بیشتر از طریق خون منتقل می‌شود و می‌تواند سال‌ها بدون علامت باقی بماند. امروزه درمان‌های ضدویروسی با موفقیت بالا برای آن وجود دارد.

■ هپاتیت D: فقط در افرادی که به هپاتیت B مبتلا هستند دیده می‌شود و می‌تواند موجب تشدید بیماری شود.

■ هپاتیت E: بیشتر در مناطقی با شرایط بهداشتی نامناسب و از طریق آب آلوده منتقل می‌شود. در اغلب موارد خودبه‌خود بهبود می‌یابد، اما در زنان باردار می‌تواند شدید باشد.

دکتر یالچین با اشاره به اینکه در مراحل اولیه هپاتیت ویروسی اغلب علائم مشخصی وجود ندارد، گفت با پیشرفت بیماری ممکن است نشانه‌هایی مانند خستگی، بی‌اشتهایی، تهوع، درد شکم، تیره شدن رنگ ادرار و زردی پوست و چشم‌ها ظاهر شود.

وی همچنین تأکید کرد که به دلیل شباهت این علائم با سایر بیماری‌ها، اتکا به نشانه‌ها به‌تنهایی کافی نیست و به‌ویژه کارکنان حوزه سلامت، بیمارانی که به‌طور مکرر فرآورده‌های خونی دریافت می‌کنند، بیماران دیالیزی، افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن کبدی و کسانی که سابقه تماس پرخطر دارند باید به‌طور منظم آزمایش‌های غربالگری انجام دهند.

واکسیناسیون و غربالگری از سلامت جامعه محافظت می‌کنند

دکتر یالچین با بیان اینکه بخش قابل توجهی از هپاتیت‌های ویروسی قابل پیشگیری هستند، اقدامات زیر را توصیه کرد:

■ تکمیل برنامه واکسیناسیون: واکسن‌های هپاتیت A و B نقش مهمی در پیشگیری دارند.

■ رعایت ایمنی در خون و اقدامات پزشکی: غربالگری مناسب فرآورده‌های خونی و استفاده از تجهیزات استریل، خطر انتقال را کاهش می‌دهد.

■ رعایت بهداشت فردی: شست‌وشوی دست‌ها، مصرف آب سالم و غذای بهداشتی به‌ویژه در پیشگیری از هپاتیت A و E مؤثر است.

■ غربالگری منظم افراد پرخطر: تشخیص زودهنگام امکان برنامه‌ریزی درمان و پیگیری مناسب را فراهم می‌کند.

غربالگری منظم، عوارض را کاهش می‌دهد

دکتر یالچین با اشاره به پیشرفت‌های مهم در درمان هپاتیت C در سال‌های اخیر گفت: امروزه در بسیاری از بیماران نتایج موفقیت‌آمیزی به دست آمده است.

وی در پایان افزود: «مهم‌ترین عامل در مقابله با هپاتیت‌های ویروسی، تشخیص بیماری در مراحل اولیه است. با انجام غربالگری‌های منظم، برنامه‌های مناسب واکسیناسیون و افزایش آگاهی عمومی، می‌توان هم از بروز بیماری‌های کبدی و هم از عوارض جدی ناشی از هپاتیت پیشگیری کرد. روز جهانی هپاتیت فرصت مهمی برای افزایش این آگاهی است.»

منبع: هابرتورک

خبرنگار : شاکر