توسعه در بن‌بست ناترازی

1405-06-23 10:36:14
بازدید: 118
کد خبر: 000527793
0 زمان مطالعه: 1 دقیقه
توسعه در بن‌بست ناترازی

دکتر مهدی کریمی تفرشی، صاحب امتیاز و مدیر مسئول پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز (ایونا) نوشت: افزایش ناترازی‌های انرژی و تشدید بحران‌های زیست‌محیطی، نشانه‌ای روشن از ناکارآمدی مسکّن‌های مقطعی و ضرورت بازنگری بنیادین در الگوهای توسعه کشور است.

مواجهه با چالش‌های زیست‌محیطی و ناترازی‌های روزافزون انرژی، یکی از حیاتی‌ترین و پیچیده‌ترین آزمون‌های مدیریتی در مسیر اداره کشور است. انباشت ناترازی‌ها در بخش‌های آب، برق، گاز و سوخت‌های فسیلی، پیوندی مستقیم و گسست‌ناپذیر با حوزه حکمرانی اقتصادی و رفاه عمومی دارد و بی‌توجهی به آن می‌تواند تمام ظرفیت‌های تولیدی را مخدوش سازد. وقتی صنایع مولد و چرخه‌های تولیدی کشور به دلیل محدودیت‌های انرژی با افت خروجی و تعطیلی‌های ناخواسته مواجه می‌شوند، ابعاد این مسئله از حوزه محیط‌زیست فراتر رفته و تمام ارکان سرمایه‌گذاری را متأثر می‌کند. مدیریت منابع زیستی نیاز به اصلاحات ریشه‌ای و بنیادین دارد. سال‌ها اتکا به تصمیم‌های مسکن‌وار، برنامه‌ریزی‌های مقطعی و نگاه‌های کوتاه‌مدت به مسئله انرژی، زمینه‌ساز تعمیق شکاف میان میزان تولید و الگوی مصرف شده است. اکنون وقت آن رسیده که نگرش‌های قطره‌چکانی و مدیریت‌های بحران‌محور را کنار بگذاریم و تحولی واقعی در سیاست‌گذاری‌های کلان کشور ایجاد کنیم. پایداری اقتصادی نیازمند بستر زیست‌محیطی باثبات است و هیچ کشوری بدون تنظیم ناترازی‌های بنیادی خود توان حرکت به سمت افق‌های بلند توسعه را نخواهد داشت.

 تحلیل دقیق و آسیب‌شناسانه شرایط موجود نشان می‌دهد که ریشه بخش بزرگی از مشکلات، در غفلت از مفاهیم پایداری و پیوند نداشتن اصلاحات صنعتی با الزامات محیط‌زیستی نهفته است. هر الگویی از رشد که بدون سنجش دقیق ظرفیت‌های آمایش سرزمین و ارزیابی توان زیست‌بوم طراحی شود، در بلندمدت با بن‌بست بازدهی و اتلاف سرمایه‌های ملی مواجه خواهد شد. در دهه‌های گذشته، فرآیند صنعتی‌شدن و توسعه شهری بدون توجه کافی به فرسایش شدید سفره‌های آب زیرزمینی، تخریب خاک و محدودیت‌های سوخت‌های فسیلی پیش رفته است. بازخوانی انتقادی این مسیر، راهنمای بزرگی برای آینده حکمرانی در ایران است. اصلاح این رویکرد مستلزم جابه‌جایی اولویت‌ها به سمت بهبود بهره‌وری و بازآفرینی زیرساخت‌ها است. ما نیازمند سرمایه‌گذاری منسجم و هدفمند در بخش نوسازی تجهیزات صنعتی، کاهش تلفات در شبکه‌های انتقال و توزیع و اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های تجاری و خانگی هستیم. چنین تغییری، پایداریِ ماندگار اقتصادی و حفظ منابع را برای نسل‌های بعدی تضمین می‌کند و مانع از هدررفت منابع ارزشمند کشور در فرآیندهای ناپایدار می‌شود.

 رسانه‌ها در زنجیره مدیریت بحران و فرآیند تصمیم‌سازی، وظیفه‌ای کلیدی و تعیین‌کننده بر عهده دارند. آنان از یک‌سو مطالبه‌گران کیفیت تصمیم‌گیری هستند و از سوی دیگر بازتاب‌دهنده واقعیت‌های کارشناسی برای افکار عمومی به شمار می‌روند. تبیین دقیق ابعاد ناترازی‌ها بدون ورود به حاشیه‌سازی‌های بی‌حاصل و هیجانات مخرب، فضای گفت‌وگوهای نخبگانی را شفاف می‌سازد و زمینه را برای پذیرش اصلاحات ساختاری در جامعه فراهم می‌کند. آگاهی‌بخشی مستمر درباره اهمیت حفاظت از منابع انرژی و خطرات فرسایش منابع طبیعی، جامعه را به بازوی کمکی حاکمیت در اعمال سیاست‌های بهینه‌سازی تبدیل می‌کند. وقتی مردم، فعالان اقتصادی و صاحبان صنایع، منطق کارشناسی و ضرورت پشت تصمیم‌های کلان را به درستی درک کنند، همراهی با برنامه‌های مدیریت مصرف به رفتاری مسئولانه و داوطلبانه تبدیل خواهد شد. این پیوند آگاهانه میان افکار عمومی و اراده مدیریتی، کلید خروج از شرایط ناپایدار کنونی و حرکت به سمت ثبات پایداری است که همه بخش‌های جامعه از منافع آن بهره‌مند خواهند شد.

 شناخت ابعاد مسئله زمانی کامل می‌شود که بدانیم اصلاح ساختار انرژی نیازمند بازنگری در نظام تخصیص منابع و سیاست‌های مشوق اقتصادی است. در طول سالیان متمادی، ارزان بودن انرژی و محاسبه نکردن قیمت تمام‌شده آن در چرخه تولید، سبب شده که صنایع و بخش‌های مختلف مصرف‌کننده، انگیزه‌ای برای هوشمندسازی، نوسازی فناوری و بهره‌گیری از تجهیزات کم‌مصرف نداشته باشند. ادامه این روند هزینه سنگینی را بر بودجه عمومی کشور تحمیل می‌کند و منابعی را که باید صرف توسعه زیرساخت‌ها، درمان، آموزش و رفاه عمومی شود، در قالب یارانه‌های غیرهدفمند ببلعد. بازطراحی نظام جامع انرژی با محوریت بازتوزیع عادلانه و حمایت از واحدهای کم‌مصرف، قدمی استوار برای اجرای عدالت اجتماعی و واقعی‌سازی اقتصاد است. وقتی مدیریت مصرف به یک ارزش اقتصادی تبدیل شود، بخش خصوصی با اشتیاق بیشتری وارد عرصه بهینه‌سازی خواهد شد و بازارهای جدیدی در حوزه خدمات انرژی خلق می‌شود که خود مولد اشتغال پایدار برای جوانان متخصص خواهد بود.

 پتانسیل‌های کم‌نظیر کشور در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، نوسازی تکنولوژیک و ظرفیت‌های نیروی انسانی زبده، افق‌های بسیار روشن و امیدوارکننده‌ای را برای عبور از این چالش پیش روی ما قرار می‌دهد. ایران با بهره‌مندی از میزان تابش بالا در اکثر مناطق جغرافیایی، خطوط ساحلی گسترده در شمال و جنوب و بادهای منطقه‌ای دائمی، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی است. سرمایه‌گذاری هوشمندانه و تسریع در اجرای طرح‌های ملی در این حوزه می‌تواند در زمانی کوتاه، بار سنگینی را از دوش نیروگاه‌های حرارتی و سوخت‌های فسیلی بردارد و امنیت انرژی کشور را برای همیشه تثبیت کند. بسترها، دانش فنی و اراده لازم در میان دانش‌آموختگان، متخصصان و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی وجود دارد. تجارب موفق جهانی ثابت کرده که تغییر ریل اقتصادی و حرکت به سمت اقتصاد سبز، سودآوری بالا و پایداری بلندمدت را به همراه دارد. بومی‌سازی فناوری‌های بهینه‌سازی توسط جوانان نخبگان ایرانی، شتابِ تازه‌ای به فرآیند نوسازی زیرساخت‌ها خواهد بخشید.

 مسیر فردا از میان اراده اصلاح، شفافیت برنامه‌ریزی، شجاعت در تصمیم‌گیری و هم‌افزایی ملی می‌گذرد. چشم‌انداز آینده به روشنی نشان می‌دهد که ناترازی‌های امروز می‌توانند به نقطه‌ای برای جهش صنعتی، نوسازی فناوری و بازآفرینی الگوهای حکمرانی تبدیل شوند. با اتخاذ سیاست‌های تدبیرمحور در بهینه‌سازی، ایجاد مشوق‌های واقعی برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در حوزه انرژی‌های پاک و تقویت مرجعیت کارشناسی در تمام سطح تصمیم‌گیری‌ها، ظرفیت عظیم اقتصاد ایرانی مجدداً به شکوفایی کامل خواهد رسید. پایداری زیست‌محیطی و رشد اقتصادی دو بال مکمل و تقویت‌کننده یکدیگرند. با تکیه بر همت ملی، برنامه‌ریزی علم‌محور، اعتماد به دانش بومی و به‌کارگیری تدبیر سازنده، می‌توان بر تمام مشکلات موجود غلبه کرد و مسیری باثبات، بالنده و سرشار از فرصت‌های تازه برای آینده ایران ساخت.

 

نظر شما
    هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!
تصاویر
صنایع غذایی گلها ایونا تی‌وی
محصولات غذایی هوفر
ستاره غرب آسیا
مرکز فرهنگی منتظر المهدی
بانک ملی
بازگشت به بالا
© کلیه حقوق این وب سایت برای پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز محفوظ است.
website designed by InTen DigitalMarketing Agency , developed by InTen