عقلانیت سیاسی و اخلاق اجتماعی

1405-05-20 15:14:57
بازدید: 117
کد خبر: 000507509
0 زمان مطالعه: 1 دقیقه
عقلانیت سیاسی و اخلاق اجتماعی

دکتر مهدی کریمی تفرشی، صاحب امتیاز و مدیر مسئول پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز (ایونا) نوشت: پیکره تاریخ در غروب ماه صفر، گواه دو فراز بنیادین و سرنوشت‌ساز است. رحلت پیامبر اعظم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع)، نقطه‌عطفی برای بازخوانی نسبت میان عقلانیت در حکمرانی و پایداری بر اصول اخلاقی در مسیر تعالی جامعه به شمار می‌روند.

تاریخ بشریت، فرازها و فرودهای فراوانی به خود دیده است. اما آنچه در غروب جان‌سوز ماه صفر رخ می‌دهد، مواجهه بنیادین و همیشگی انسان با بنیان‌های اندیشه، اخلاق و حکمرانی است. غروب آفتاب وجود مبارک حضرت ختمی‌مرتبت، محمد مصطفی (ص)، نخستین تکانه عظیم و جان‌فرسا را بر پیکره امت نوپای اسلامی وارد ساخت. رسول گرامی اسلام با پایه‌ریزی ساختاری مبتنی بر کرامت ذاتی انسان، عدالت همه‌جانبه اجتماعی و مهار جاهلیت مدرن و سنتی، جامعه‌ای پراکنده و گرفتار در جاهلیت را به امتی یکپارچه، پیشرو و تمدن‌ساز تبدیل کرد. این دگرگونی عمیق و تاریخی، نه بر غلبه زور و قدرت عاری از معرفت، که بر پایه عقلانیت، حاکمیت مطلق قانون، نفوذ عمیق در قلوب انسان‌ها و نفی رفتارهای هیجانی استوار بود.

 رسالت نبوی در اصل، تجلی عالی‌ترین و کامل‌ترین سطوح عقلانیت سیاسی در تاریخ بشر بود. حضرتش عقلانیت را ابزاری مقدس در خدمت هدایت، صیانت از کرامت انسانی و رشد کمالات معنوی و مادی می‌دید. پیامبر اعظم (ص) با رسمیت بخشیدن به پیمان‌های اجتماعی، احترام بی‌قیدوشرط به میثاق‌ها و ارزش‌گذاری بنیادین بر مشورت و خرد جمعی، الگویی نوین و بی‌بدیل از زمامداری را ارائه داد که در آن اخلاق بر سیاست تقدم داشت و اصول انسانی هرگز قربانی مصلحت‌های زودگذر نمی‌شد. رحلت آن حضرت، گرچه پایان عصر پربرکت وحی مستقیم بود، اما منشور حیات‌بخش اندیشه و سیره او همچون چراغی فروزان در بستر تاریخ باقی ماند تا جامعه اسلامی در مواجهه با تلاطم‌های سهمگین سیاسی و فکری، قطب‌نما و معیار تشخیص حق از باطل را گم نکند.

 در امتداد همین سنت مطهر نبوی و پس از غروب آفتاب رسالت، تاریخ بار دیگر در ایستگاه شهادت حضرت امام حسن مجتبی (ع) به آزمونی سخت، پیچیده و سرنوشت‌ساز رسید. صلح و تدبیر هوشمندانه سبط اکبر پیامبر، الگویی شگفت‌انگیز، عمیق و کم‌نظیر از عقلانیت سیاسی در عالی‌ترین تراز ممکن بود. امام مجتبی (ع) در شرایطی قرار داشت که نفاق پیچیده، تباهی اخلاقی، ارعاب و فریب‌کاری رسانه‌ای اموی، کیان اصیل اسلام را از درون تهدید می‌کرد و جامعه دچار سردرگمی عمیقی شده بود. در آن موقعیت بسیار خطرناک و بحرانی، صلح حسنی نه از روی ضعف، انفعال یا عقب‌نشینی، که تصمیمی کاملاً مدبرانه، شجاعانه و آینده‌نگرانه برای حفظ اصل دین، صیانت از حیات امت و افشای چهره تزویر بود.

 امام حسن مجتبی (ع) با ترجیح دادن مصلحت بقای جامعه و حفظ هسته اصلی مؤمنان بر منافع مقطعی و شعارهای هیجانی، درس بزرگی در باب مسئولیت‌پذیری و اخلاق سیاسی به تاریخ آموخت. آن حضرت با عمل تاریخی خود نشان داد که گاه شجاعت واقعی در مدارا، صبر، تدبیر و حفظ سرمایه اجتماعی متجلی می‌شود و صیانت از حقیقت، مستلزم عبور از سطحی‌نگری و اتخاذ تصمیمات خردورزانه است. این تدبیر تاریخی و شکوهمند، زیربنای پایداری اندیشه اصیل اسلامی را حفظ کرد، نقاب از چهره جریان‌های نفاق برداشت و امتداد خط راستین نبوی را در شریان‌های تاریخ برای نسل‌های آینده متضمن شد.

 پیوند عمیق میان این دو مناسبت بزرگ و اندوه‌بار، حقیقت ارزشمند و جاودانه‌ای را پیش روی ما می‌گشاید: «عقلانیت سیاسی» و «اخلاق اجتماعی» دو بال تجزیه‌ناپذیر و حیاتی برای بقا، عزت و سرافرازی هر جامعه‌ای هستند. سیاست بدون اخلاق به ابزار سرکوب، مکر و ابتذال بدل می‌شود و اخلاق بدون عقلانیت و تدبیر، توان مواجهه با چالش‌های پیچیده و کیدهای جهان واقع را نخواهد داشت. آمیختگی کامل این دو عنصر در سیره نبوی و حسنی، مکتبی زنده، پویا و راهگشا را پدید آورده است که راهنمای عمل برای همگان در طول تاریخ به شمار می‌آید.

 در عصر حاضر، ملت بزرگ، غیور و سرافراز ایران با تکیه بر همین ریشه‌های عمیق معرفتی و الگوگیری هوشمندانه از سیره معصومین (ع)، مسیری پر افتخار و باصلابت را طی کرده است. ایستادگی کم‌نظیر ملت ایران در برابر سنگین‌ترین فشارها، تحریم‌های ظالمانه و جنگ‌های همه‌جانبه دشمنان، نشأت‌گرفته از همان مکتبی است که پایداری بر اصول اخلاقی، حفظ عزت ملی و صیانت از هویت اسلامی را آموزش می‌دهد. نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران نیز تحت عنوان مولود برآمده از اراده، ایمان و فداکاری این ملت بزرگ، هویت، اقتدار و قوام خود را در پیوند مبارک میان حکمت، عقلانیت و ارزش‌های والای اسلامی یافته است.

 دستاوردهای چشمگیر و خیره‌کننده کشور در عرصه‌های گوناگون علمی، فناوری، دفاعی و منطقه‌ای، حاکی از آن است که اتکا به توان داخلی، خردورزی در برنامه‌ریزی‌های کلان و تمسک دائمی به ارزش‌های دینی، توانسته است ایران اسلامی را به دژ محکمی در برابر افزون‌خواهی‌ها و خباثت‌های استکبار جهانی تبدیل کند. پایداری، هوشمندی و انسجام ناگسستنی میان ملت فهیم و نظام اسلامی، صخره سختی است که تمامی موج‌های فتنه‌انگیزی، جنگ روانی و بدخواهی دشمنان را منهدم می‌سازد و گام‌های استوار کشور را در مسیر توسعه، شکوفایی و اقتدار روزافزون، مطمئن‌تر از گذشته می‌کند.

 امروز، بازخوانی دقیق و عمیق سیره پیامبر اعظم (ص) و امام حسن مجتبی (ع) بیش از هر زمان دیگری یک ضرورت حیاتی و راهبردی به شمار می‌رود. جامعه ما در مواجهه با چالش‌های نوین، جنگ‌های ترکیبی و پیچیدگی‌های جهان معاصر، نیازمند تقویت مستمر خردورزی، تعمیق اخلاق اجتماعی، حفظ وحدت ملی و تحکیم پیوندهای برادری است. درک جامع و عمیق از این الگوهای معصوم، مسیر حرکت فردا را کاملاً روشن می‌سازد. و ان‌شاءالله با هدایت رهبر معظم انقلاب اسلامی، بالندگی، عزت و سربلندی روزافزون ملت ایران و اقتدار همه جانبه نظام جمهوری اسلامی، در سایه‌سار عقلانیت، اخلاق و ولایت‌مداری محقق خواهد شد.

 

نظر شما
    هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است!
تصاویر
صنایع غذایی گلها ایونا تی‌وی
محصولات غذایی هوفر
ستاره غرب آسیا
مرکز فرهنگی منتظر المهدی
بانک ملی
بازگشت به بالا
© کلیه حقوق این وب سایت برای پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز محفوظ است.
website designed by InTen DigitalMarketing Agency , developed by InTen